Ý Nghĩa Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Trung Thu

Tết trung thu hay còn gọi là tết đoàn viên, là dịp để mọi người quây quần bên nhau, chia sẻ và yêu thương nhau nhiều hơn. Trong ngày tết đặc biệt này không thể thiếu đi bánh dẻo, bánh nướng, hạt dưa, hạt bí, và tất nhiên, quan trọng nhất là phải có mâm ngũ quả.

Nguồn gốc của mâm ngũ quả Mâm ngũ quả đã có từ rất lâu đời, tuy nhiên không phải ai cũng biết nguồn gốc của mâm quả đặc biệt này. Thực ra, mâm ngũ quả ra đời là dựa theo thuyết duy vật cổ đại, tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi năm yếu tố là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ. Một mâm có năm loại quả là tượng trưng cho sự đủ đầy, yên ấm.Ngoài ra, theo một số nghiên cứu, số năm của mâm ngũ quả là con số chỉ sự trung tâm, là con số của sự sống. “Quả” được cho là biểu tượng của sự sung túc, là biểu thị của tín ngưỡng phồn thực, tượng trưng cho ý nguyện sinh sôi nảy nở và duy trì nòi giống. Chính vì vậy mà mâm ngũ quả đã ra đời để thể hiện ý nguyện cầu hòa, an, đủ của người dân Việt Nam ta.Ý nghĩa mâm ngũ quả trong ngày tết trung thu Mang ý nghĩa chung là thế nhưng mâm ngũ quả ở từng vùng miền lại không giống nhau và mỗi vùng lại mang một ý nghĩa khác.Ở miền Bắc Mâm ngũ quả bao gồm chuối, bưởi, đào, hồng, quýt. Người miền Bắc sẽ đặt nải chuối ở giữa để đỡ lấy toàn bộ các trái cây khác và chuối thể hiện sự che chở của đất trời cho con người. Tiếp theo, chính giữa nải chuối là quả bưởi và đào, hồng, quýt đặt ở xung quanh. Có thể thay thế bưởi bằng quả phật thủ cũng được. Còn lại những chỗ khuyết thì đặt xen kẽ quýt vàng, táo xanh hoặc ớt đỏ. Ngày nay thì nhiều người thường chọn những loại trái cây có nhiều màu sắc khác nhau, tuy nhiên tất cả đều nhằm để cầu tiền tài, sung túc và ấm no.

Ở miền Trung Mâm ngũ quả của người miền Trung thì thường không quá cầu kì, có gì cúng nấy vì đặc điểm của mảnh đất miền Trung là thời tiết khắc nghiệt, đất đai cằn cỗi và còn ít hoa trái, thường có nhiều nhất là: đu đủ, xoài, mãng cầu, sung, chuối… Cách sắp xếp mâm ngũ quả cũng tùy thuộc vào sự sáng tạo của mỗi người và thành kính dâng lên tổ tiên để cầu được bình an, may mắn trong cuộc sống.Ở miền Nam Người miền Nam rất coi trọng phong tục thờ cúng và mâm ngũ quả vì thế cũng được chuẩn bị khá cầu kì. Trên mâm ngũ quả của người dân miền này thường có đu đủ, mãng cầu, dừa, xoài, sung, được hiểu là “Cầu sung vừa đủ xài”. Đặc biệt, mâm ngũ quả phải có chân đế là 3 trái dứa thể hiện sự vững vàng và một cặp dưa hấu tượng trưng cho lòng trung nghĩa của người phương Nam.Mặc dù ở mỗi vùng miền lại có sự khác nhau về các loại quả và cách sắp xếp mâm ngũ quả ngày tết trung thu nhưng hàng trăm năm nay, mâm ngũ quả đã trở thành một nét đặc trưng trong phong tục của người Việt Nam. Mâm ngũ quả là cách để người Việt thể hiện tấm lòng, sự tôn kính của mình đối với tổ tiên và cầu may mắn, hạnh phúc cho gia đình và dòng họ mình.

Ý Nghĩa Của Mâm Ngũ Quả Ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc gồm những loại gì và có ý nghĩa tượng trưng cho điều gì chắc hẳn là thắc mắc của rất nhiều người. Mâm ngũ quả ngày tết được xem là điều không thể thiếu trong các lễ vật dâng cúng tổ tiên đêm 30 tết.

Đây không chỉ thể hiện lòng kính trọng, tưởng nhớ và mong chờ ông bà đoàn tụ về ăn tết cùng con cháu mà còn là nét đẹp tâm linh ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Ở mỗi miền nước ta đều có những quan niệm riêng và cách bài trí mâm ngũ quả ngày tết khác nhau. Cùng chúng tôi khám phá mâm ngũ quả ngày tết của những người dân miền Bắc nước ta để tìm hiểu được những nét đẹp và quan điểm rất riêng

Ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc

Mâm ngũ quả ngày Tết Miền Bắc nói chung thể hiện ý nghĩa lớn lao nhất chính là đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc, thể hiện lòng thành kính và tưởng nhớ đến tổ tiên cũng như những bậc đi trước. Ngoài ra, chúng cũng ẩn chứa ý nghĩa quan trọng là thành quả lao động của người dân sau một năm làm việc và sự báo cáo với các bậc cấp trên. Ngoài ra, tùy theo sự bày biện mâm và từng vùng miền khác nhau mà mâm ngũ quả còn chứa nhiều ý nghĩa khác nhau.

Mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc hay của bất cứ miền nào cũng bao gồm 5 loại quả khác nhau với 5 màu sắc nổi bật khác nhau. 5 loại trái cây này tượng trưng cho 5 mong ước và 5 ý nghĩa riêng của từng vùng miền. Tuy nhiên chung quy lại chúng mang ý nghĩa tượng trưng cho 5 chữ Phú, quý, thọ, khang, ninh. Xét về nguồn gốc màu sắc thì 5 loại quả với 5 màu sắc khác nhau tượng trưng cho ý nghĩa nguồn của cải năm phương đưa về kính lên tổ tiên ông bà của mình. Ngoài ra, 5 loại màu của trái cây ở một số vùng còn tượng trưng cho các ngũ hành trong vũ trụ lần lượt là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Một điểm nhấn khác về ý nghĩa của mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc chính là chúng tượng trưng cho lịch sử tín ngưỡng dân tộc Việt Nam của ta. Ngày nay, tùy thuộc điều kiện mùa màng các loại trái cây sẵn có ở địa phương, tùy thuộc vào nét văn hóa vùng miền và đặc điểm quan niệm riêng mà mâm ngũ quả ngày tết được bày biện theo từng địa phương riêng có nét khác nhau.

Mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc thường bao gồm các loại trái cây gồm chuối, tay phật, đu đủ, sung, cam, quýt chín, hồng, mận… Ý nghĩa của các loại quả này có thể hiểu lần lượt như sau.

Nải chuối xanh

Mâm ngũ quả ngày Tết Miền Bắc không thể thiếu nải chuối xanh. Đây là một trong những loại trái cây không thể nào thiếu trên mâm ngũ quả ngày tết của người miền bắc kể cả trong các dịp giỗ hoặc thờ cúng thông thường. Đây được xem là loại hoa quả chính không thể thiếu và là loại có ý nghĩa quyết định chủ lực trên bàn thờ.

Chuối là loại cây dễ sống, được trồng nhiều ở miền quê và rất thân thuộc với người dân miền Bắc. Nải chuối xanh tượng trưng cho bàn tay ngửa lên nên có ý nghĩa đem đến sự bình an, đa phúc lộc. Màu sắc của chuối biểu tượng cho mùa xuân và là sự tinh túy xanh ngát của đất trời.

Phật thủ (hoặc bưởi)

Loại quả này cũng được bày chính giữa mâm như “con át chủ bài” cho toàn mâm ngũ quả. Ý nghĩa của loại trái cây này là người dâng lên cầu mong trời phật ban lộc, ban sự may mắn bình cho gia đình và những người thân yêu của mình.

Hai loại quả này là những loại quả tiếp theo không thể thiếu trên mâm ngủ quả ngày tết có ý nghĩa biểu tượng cho sự đầy đủ, sung tung mà người dâng muốn những bậc trên che chở và mang tới cho gia đình mình. Ngoài ra họ cũng mong tránh xa được sự khó khăn, bần hàn.

Cam, quýt, hồng, mận

Những loại quả này có thể thay thế cho nhau tùy thuộc theo mùa có loại quả nào thì người ta sẽ sử dụng loại quả đó. Những loại quả nhỏ có màu sắc tươi sáng này tượng trưng cho ý nghĩa no đủ và hạnh phúc.

Cách bày mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc

Cách trình bày mâm ngũ quả ngày tết miền Bắc sao cho đúng theo ý nghĩa và phong tục xưa nay của người dân. Loại dĩa mà người dân miền bắc thường dùng là loại mâm tròn tượng trưng cho sự no đủ, sung túc mà họ mong muốn có được thông qua hình dáng của chiếc đĩa. Các loại trái cây được bày biện như sau:

Đầu tiên nải chuối xanh sẽ được đặt ngay chính giữa mâm làm chủ chốt và nâng đỡ cho tất cả các loại trái cây còn lại. Loại này cũng được bỏ dưới cùng trong tất cả các loại chuối xanh. Bàn tay tượng trưng này giúp che chở nâng đỡ và hứng lấy những gì tinh túy nhất của mùa xuân để đọng lại quả ngọt cho gia đình gia chủ.

Thứ hai, có thể là phật thủ màu vàng hoặc bưởi để thay thế nếu không có chuối hoặc được đặt cùng với chuối. Loại này tượng trưng cho hành thổ nên sẽ được đặt chính giữa mâm trong lòng của nải chuối một cách trang trọng, chỉnh chu và hết sức cẩn thận. Loại này có màu vàng hoặc vàng sẫm với các múi chụm lại nhau như bàn tay phật. Chính vì vậy những gia đình nào theo đạo thì nhất quyết không thể thiếu loại trái cây này. Loại trái cây được gọi là bàn tay phật này có ý nghĩa mang theo niềm cầu mong được bàn tay Phật trời ban phúc lộc. Trong trường hợp không có bàn tay phật thì có thể sử dụng quả bưởi để thay thế với ý nghĩa tương tự như phật thủ.

Thứ ba, các loại quả nhỏ còn lại có màu đỏ, hồng hoặc các màu sắc tươi sáng sẽ được bày biện tiếp theo xung quanh phía xung quanh hoặc được để giữa các quả chuối. Các loại cây cụ thể gồm: Loạt trái cây có màu đỏ ứng với mùa hạ thuộc hành hỏa (cam, quýt chín, trứng gà, quả hồng, quả ớt sừng…); tiếp theo là loạt trái cây có màu ứng với hành kim tượng trưng cho mùa thu có màu trắng như quả mận trắng hoặc quả đào. Cuối cùng là loạt quả có màu đen hoặc màu sậm tối tượng trưng cho hành thủy của mùa đông như mận, hồng xiêm…. Tất cả những loại quả này không bắt ép phải tuân thủ theo tuần tự nào mà có thể trình này tuần tự xung quanh và người bày phải tạo được hình tháp sao cho trông tròn địa và đẹp mắt nhất thì đạt.

Alonhadat theo TẠP CHÍ SHTT

Ý Nghĩa Của Mâm Cỗ Trung Thu

Ý nghĩa mâm cỗ trung thu từ ngàn xưa nhưng ít ai để ý tới. nhưng chỉ để ý biết đến Tết Trung Thu là một phong tục hết sức ý nghĩa đã có từ ngàn xưa. Đó là dịp mà mỗi người dân Việt thể hiện sự săn sóc, báo hiếu, lòng biết ơn đối với ông bà, cha mẹ. Đồng thời đây cũng là khoảng thời gian để mọi người ôn lại tình thân hữu và bày tỏ tình cảm thương yêu.

Có lẽ chính vì vậy mà mỗi lần đến Tết trung thu, ông bà, cha mẹ lại gửi gắm rất nhiều tình cảm và nỗi niềm vào những mâm cỗ để con trẻ được phá cỗ trông trăng. Với những sản vật bình dị, dân dã, cây nhà lá vườn dưới bàn tay khéo léo cộng với tất cả tình yêu thương dành cho con cháu, các bà, các mẹ đã làm nên những mâm cỗ trông trăng đẹp mắt, giàu phong vị và đậm đà ý nghĩa

Trên bất kỳ mâm cỗ trung thu nào cũng phải có các loại quả đặc trưng đó là bưởi, na dai, hồng giòn, chuối và thanh long. Mỗi loại quả này đều mang một ý nghĩa riêng của nó.

Từ xa xưa, người ta đã tin rằng loại quả này mang lại sự may mắn, bình an cho gia chủ. Màu vỏ xanh tươi tượng trưng cho sự mát lành, thanh khiết. Còn dáng bưởi căng, tròn là thể hiện của sự toàn vẹn, đủ đầy, sung túc.

Na với nhiều hạt đen nhánh, to, rõ mang ước vọng sinh sôi, lộc nở. Đó là nguyện cầu cho sức sống mãi trường tồn của con người từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Màu cam đỏ, chín mọng của thứ quả này khiến mâm cỗ thêm lung linh đẹp mắt. Mặc dù có vẻ ngoài khá nhỏ nhắn nhưng trái hồng lại luôn căng tràn và rắn chắc. Đó chính là biểu tượng cho sức sống mơn mởn và niềm tin bất diệt của con người, đặc biệt dành cho các em nhỏ thiếu nhi.

Hình ảnh nải chuối xanh tràn sang hai bên như đôi bàn tay đang hứng trọn những tinh hoa của đất trời để gửi gắm tới thần linh. Nó thể hiện cho sự thành kính và biết ơn của con người trước sự bảo bọc và ban ơn của đất trời, thiên địa

Sắc đỏ chính của loại quả này không chỉ khiến mâm cỗ thêm hài hòa, cân đối mà nó còn thể hiện cho sự may mắn, phát tài phát lộc. Bên cạnh đó, quả còn có những chiếc tai xanh bên ngoài với hình dáng uốn lượn tựa rồng bay, phượng múa. Đây cũng là biểu tượng cho rồng mây hội tụ, đất trời giao hòa, bình an và yên lành khắp muôn nơi.

Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Ở Miền Trung Và Ý Nghĩa Của Từng Loại Quả

Người dân khúc ruột miền Trung với tình nghĩa đôn hậu, nên mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Trung cũng không quá cầu kỳ và câu nệ. Mặt khác, do chịu sự giao thoa văn hóa hai miền Bắc – Nam nên mâm ngũ quả của người miền Trung bày biện đủ chuối, mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài…

Mâm ngũ quả ngày tết của người miền Trung được bày trí thế nào?

Mâm ngũ quả là mâm quả gồm 5 loại khác nhau, mỗi loại tượng trưng cho một ước nguyện của gia chủ, thông qua tên gọi và màu sắc. Ngoài ra, “ngũ” còn thể hiện ước muốn của người Việt đạt được ngũ phúc lâm môn: Phúc, quý, thọ, khang, ninh.

Tùy theo từng vùng miền với đặc trưng về khí hậu, sản vật và quan niệm riêng mà người ta chọn các loại quả khác nhau để bày mâm ngũ quả.

Ý nghĩa của một vài loại quả thường được bày trên mâm ngũ quả miền Trung

Mỗi loại quả đều có mùi vị, màu sắc riêng và cũng mang những ý nghĩa nhất định.

Lê (hay mật phụ), ngọt thanh ngụ ý việc gì cũng trơn tru, suôn sẻ.

Lựu, nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

Đào thể hiện sự thăng tiến.

Mai, do điển phiếu mai, con gái phải có chồng, hạnh phúc, không cô đơn.

Phật thủ giống như bàn tay của Phật, chở che cho con người.

Táo (loại trái to màu đỏ tươi) có nghĩa là phú quý.

Hồng, quýt rực lên màu sắc mạnh mẽ, tượng trưng cho sự thành đạt.

Thanh long – ý rồng mây gặp hội.

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền của người Việt Nam. Trước là thờ cúng tổ tiên, sau là ước mong năm mới được an khang, thịnh vượng hơn năm trước. Mỗi loại quả khi bày trên bàn thờ đều có ý nghĩa riêng, để gửi gắm ước nguyện, cầu mong của mình trong năm mới.

Dù là loại quả gì, mâm ngũ quả vẫn mang một ý nghĩa chung: Dâng cúng tổ tiên thể hiện lòng hiếu thảo và ước mong những điều tốt lành trong gia sự của người miền trung còn nhiều khó khăn.

Cách Bày Mâm Ngũ Quả Trung Thu Đẹp Và Ý Nghĩa Nhất

Cách trang trí mâm ngũ quả Trung thu đơn giản.

Mâm ngũ quả Trung thu gồm những gì?

Mâm ngũ quả Trung thu mỗi vùng miền sẽ có những loại hoa quả đặc trưng như:

– Miền Bắc thường dùng quả chuối, bưởi dâng lên bàn thờ tổ tiên

– Miền Nam thường sử dụng các loại trái cây nhiệt đới theo mùa như mãng cầu, đu đủ, xoài, sung, dứa, dưa hấu …. để bày biện. Nhìn chung mâm ngũ quả của người miền Nam thường cầu kỳ hơn so với miền Bắc.

Để bày mâm ngũ quả Trung thu đẹp bạn cần hài hòa màu sắc các loại quả. Nên có quả xanh xen kẽ các loại quả chín để tạo ra một bức tranh đẹp mắt khéo léo.

Bạn có thể biến tấu mâm ngũ quả trở nên đặc sắc ấn tượng bằng cách cắt tỉa với các hình thù ngộ nghĩnh đáng yêu như chú cún làm từ bưởi, cá từ quả thanh long….

Cách làm hình thù con vật từ trái cây để trang trí mâm ngũ quả: Làm chó bưởi từ múi Nguyên liệu gồm có:

– Quả hình tròn làm đầu chó như: Cam, táo, lê

– 1 quả làm thân như đu đủ hay dưa hấu, dưa vàng

– 3 đến 4 quả bưởi, 2 hạt nhãn hay 2 quả nho đen làm mắt

– Ớt hoặc giấy màu làm lưỡi

– 2 que xiên dài, 1 hộp tăm nhọn, 1 đôi mi giả.

Cách làm chú chó từ bưởi

Bước 1: Cắt vát quả thuôn dài làm thân sao cho quả có thể đứng được, sau đó dùng tăm nối quả tròn làm đầu với quả làm thân với nhau.

Bước 2: Phủ lông cho chú cún bằng tép bưởi

– Gọt bưởi tách múi và bóc xòe từng múi bưởi nhưng vẫn dính vào vỏ, lấy tăm gẩy đều sao cho các tép xòe tơi xù như lông cún.

– Dùng tăm ghim từng múi bưởi vừa bóc xòe lên toàn thân chú cún, ghim từ đỉnh đầu xuống và ghim thành 1 hàng ngang chạy hết lưng phủ kín bằng tép bưởi.

– Làm tai bằng cách bạn gọt phần trắng của vỏ bưởi rồi gắn thành 2 tai rủ xuống sau đó phủ đầy múi bưởi lên tai.

– Bóc trần 4 múi bưởi làm chân cho chú cún rồi gắn 2 hạt nhãn thành 2 mắt. Dùng giấy đỏ cắt lưỡi gắn vào chú cún. Cuối cùng buộc nơ dây ruy băng cho chú cún thêm điệu đà.

Cách tạo những chú thỏ, heo từ bưởi

Nguyên liệu gồm có:

– 4-5 quả bưởi 5 roi

– Hạt đỗ đen để làm mắt

– Dụng cụ: dao nhọn khắc mắt và miệng cho chú thỏ hay heo.

Cách làm chú thỏ heo từ bưởi

– Bạn chọn quả bưởi năm roi có phần đầu thon dài để thuận tiện tạo tạo hình mõm hay phần đầu thỏ.

– Để làm hình thỏ: Bạn định hình đôi mắt cũng như vị trí tai và phần bụng sao cho hài hòa nhất. Sau đó bạn lấy dao gọt phần vỏ bưởi hình tròn cũng như khoét tạo mắt cho chú thỏ.

Phần tai bạn lấy vỏ bưởi tạo hình và tạo lỗ nhỏ để gắn ở phần đầu quả bưởi. Để làm mắt và mũi bạn lấy hạt nhãn hay nho để gắn vào.

Nguyên liệu chuẩn bị:

– 5 quả thanh long

– Hạt nhãn hoặc nho để làm mắt.

Cách làm:

– Để làm mắt bạn gắn hạt nhãn vị trí các bên sao cho cân xứng.

Để cầu kỳ hơn bạn hãy cắt tỉa dưa hấu theo các hình thù ngộ nghĩnh như hình con thỏ hay hình con cá ngộ nghĩnh. Chắc chắn những hình này sẽ khiến những bạn nhỏ thích thú.