Mâm Ngũ Quả Của Miền Nam / Top 8 # Xem Nhiều Nhất & Mới Nhất 1/2023 # Top View | Apim.edu.vn

Mâm Ngũ Quả ‘Cầu Giàu’ Của Người Miền Nam

Theo tiến sĩ Trần Long – Trưởng Bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM, mâm ngũ quả có sự khác biệt giữa các vùng miền. Người miền Bắc phải đủ 5 màu sắc còn mâm ngũ quả miền Nam có nhiều biến thể.

Chuộng lối chơi chữ đồng âm phổ biến trong dân gian, người Nam Bộ áp dụng phương thức này cho mâm ngũ quả, theo mô típ muốn gì cầu nấy, cầu gì chưng nấy.

Theo đó, nhà nào muốn tài lộc đủ đầy có thể chưng mâm “cầu giàu vừa đủ xài” (mãng cầu, dầu ăn, dừa, đu đủ, xoài), với điểm nhấn là chai dầu ăn, đại diện cho sự giàu sang, sung túc.

Chuyên gia phong thủy, Tiến sĩ Lê Xuân Phương lý giải, từ cách phát âm, đọc trại đi thì ‘dầu’ đồng âm với từ ‘giàu’. Màu vàng vương giả cùng đặc tính trơn tru gợi liên tưởng đến tài lộc, phú quý và sự suôn sẻ, hanh thông.

Bổ sung vào quan điểm của Tiến sĩ Lê Xuân Phương, nghệ sĩ kỳ cựu của chương trình Ngày xửa ngày xưa – Nghệ sĩ ưu tú Hữu Châu chia sẻ: “Chúng ta nên hiểu rằng giàu không chỉ là giàu có về tài sản mà còn là giàu về trí tuệ, sức khỏe, lòng nhân ái, mối quan hệ”. Vì vậy, với mong ước năm Kỷ Hợi luôn dồi dào sức khỏe, anh cũng sẽ chưng mâm ngũ quả “cầu giàu vừa đủ xài”.

Ngoài ý nghĩa, mâm ngũ quả này còn được ưa chuộng bởi các nguyên liệu khá dễ tìm, đặt cạnh nhau hài hòa, phù hợp nhu cầu chưng cúng dịp Tết, gồm những loại quen thuộc: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và dầu ăn.

Nghệ sĩ Thanh Thủy cũng là một trong những người quyết định chưng mâm ngũ quả “cầu giàu” cho năm mới. Mọi năm, chị ít khi nghĩ nhiều về ý nghĩa của mâm ngũ quả, mà chỉ thực hiện vì thấy đây là truyền thống, tập tục của ông bà xưa để lại, mình cần phải giữ gìn.

“Năm nay, tôi nghĩ khác đi, mình chưng cái gì, cúng cái gì cũng phải hiểu rõ ý nghĩa và toàn tâm toàn ý gửi gắm mong ước vào đó thì tài lộc, may mắn, thịnh vượng mới vào cửa”, nữ nghệ sĩ bày tỏ.

Cùng với sự hưởng ứng của các nghệ sĩ, nhiều chị em nội trợ cũng thích thú bày biện mâm ngũ quả biến thể này. Chị Di Phạm, Hà Nội cho biết gia đình vốn rất tin vào phong thủy, đặc biệt là những điều cần phải làm ngày đầu năm để đón tài lộc trọn vẹn, vì vậy việc chưng mâm ngũ quả khá được chú trọng.

“Năm nay, thấy nhiều bạn bè, đối tác ở miền Nam chưng mâm cầu giàu vừa đủ xài, tôi cũng học theo. Tôi tin rằng những ngày đầu năm quyết định vượng khí của gia đình nên cứ làm những điều tốt lành thì cả năm lộc sẽ đầy nhà”, chị nói.

Chị Ngọc Lan (TP HCM) thổ lộ, cũng như mọi năm, gia đình đều giữ những phong tục truyền thống nhưng sẽ thực hiện theo cách mới mẻ. Xuất phát từ cách nghĩ: năm mới, mọi thứ phải mới thì mới hên, tài lộc đến, năm nay chị sẽ khiến cả nhà bất ngờ với mâm ngũ quả cầu giàu đang được nhiều chị em trong văn phòng chia sẻ.

Để thêm màu sắc, chị em có thể phối chọn trái cây có màu xanh, đỏ, vàng. Ví dụ nếu xoài xanh thì điểm tô chút sắc cam vàng của đu đủ chín. Với yếu tố “dầu” (đọc trại âm thành “giàu”), các gia đình có thể lựa chọn hộp quà Neptune Gold có bao bì nổi bật, 2 tông màu chủ đạo là đỏ – tượng trưng cho may mắn và vàng – đại diện cho tài lộc.

Hoài Nhơn

Ý Nghĩa Mâm Ngũ Quả Miền Nam

Mâm ngũ quả miền Nam cần gì?

Các loại trái cây trong mâm ngũ quả miền Nam mang ý nghĩa riêng nhưng đều thể hiện mong ước về ngũ phúc là phúc, lộc, thọ, an, ninh, và thể hiện tục lệ thờ cúng tổ tiên, ông bà bày tỏ lòng hiếu thảo, nhớ công ơn của thế hệ ông cha cho con cháu đời sau có cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Các loại trái cây thích hợp để bày trong mâm quả là:

Mãng cầu: Cầu nguyện.

Dừa: Đọc giống chữ “vừa “, không thiếu.

Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy, no ấm.

Xoài: Đọc gần giống chữ xài,nghĩa là tiêu xài không thiếu thốn.

Sung: Ý nghĩa sung sướng, sung mãn, sức khỏe lẫn tiền bạc.

Thơm: Thơm tho, danh tiếng.

Dưa hấu, bưởi: Nhiều may mắn, thành đạt.

Thanh long: Tượng trưng cho rồng, con vật linh thiêng, quyền lực, thể hiện may mắn, thành công, tài lộc.

Phật thủ: Bàn tay phật che chở, bao bọc.

Đào: Thăng tiến.

Quất: Hạnh phúc.

Nho: Tượng trưng cho sự phong phú của cải vật chất, hóa giải điều xấu, đem lại may mắn và thành công.

Mâm ngũ quả miền Nam ngày tết

Mâm ngũ quả ngày tết miền Nam thể hiện mong ước “cầu sung vừa đủ xài ” là cầu sung túc vừa đủ thể hiện sự khiêm tốn, bình dị. Mỗi năm vào dịp tết, các gia đình miền Nam đều chuẩn bị, dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ sạch sẽ để đón chào mùa Xuân đang đến.

Quan trọng không thể thiếu là mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả miền Nam là một nét văn hóa ngày tết ăn sâu vào đời sống tinh thần của người Việt Nam. Mâm trái cây đầy đủ màu sắc trưng bày đẹp mắt, trang trọng thể hiện:

Lòng tôn kính với tổ tiên, với trời Phật, thần linh

Niềm tin tưởng nhiều may mắn, phúc lộc sẽ tới

Mang theo không khí ngày tết tươi vui, rộn ràng

Cách bày mâm ngũ quả miền Nam

Theo phong tục miền Nam cách trình bày mâm ngũ quả phù hợp mang lại nhiều phúc lành, bình an, tài lộc và đẹp mắt như sau:

Các loại trái cây tươi rửa sạch sẽ và để khô ráo chuẩn bị mâm cúng vừa đủ số lượng quả đã chuẩn bị.

Ngày tết gia đình miền Nam không thể thiếu dưa hấu. Dưa hấu được cắt phần đuôi để dưa hấu có thể đứng trên dĩa dễ dàng hơn. Người ta có thể khắc chữ mang ý nghĩa may mắn như phúc, lộc, vạn sự như ý lên dưa hấu, bưởi hay dừa để đẹp mắt và mong muốn được như chữ đã khắc.

Nếu không khắc chữ người ta dán giấy đỏ của người Trung Hoa lên dưa hấu hay bưởi, buộc nơ thêm phần đẹp cho mâm cúng. Đối với dưa hấu, người ta quan niệm cúng một cặp để cân xứng trên bàn thờ hay bàn tiếp khách,… cầu mong hạnh phúc đong đầy, may mắn. Tùy theo mỗi gia đình, ngoài cặp dưa hấu còn thêm dưa hoàng kim trong mâm ngũ quả vì tên đẹp, nhiều tiền vàng.

Phần mãng cầu, sung, dừa, đu đủ, xoài sắp xếp quy quy tắc như sau: Dừa, đu đủ có kích thước to đặt phía dưới, còn lại xoài, mãng cầu xếp xen kẽ, sung để phía trên cùng.

Đây là mâm cơ bản. Nhiều gia đình để tạo thêm màu sắc còn thêm Thanh long , dứa xen kẽ màu sắc, chùm nho cũng xếp trên cùng tạo hình sao cho như một tòa tháp nhỏ, quả lớn nặng phía dưới, quả nhỏ hơn phía trên.

Mâm ngũ quả miền Nam đẹp mắt khi sắp xếp các loại quả hài hòa phù hợp với mục đích lễ cúng. Cụ thể hơn về mâm ngũ quả cho từng dịp như sau:

Vào ngày tết, mâm ngũ quả được sắp xếp theo lời mong ước “cầu sung dừa đủ xài” thêm dứa, dưa hấu, thanh long,… đầy đủ màu sắc. Mâm quả lúc này có ý nghĩa an khang, thịnh vượng.

Trên dưa hấu, dừa điêu khắc chữ càng tăng thêm vẻ đẹp của ngày Tết mang lại màu sắc mùa Xuân hạnh phúc.

Mâm ngũ quả ngày cưới hỏi với mong ước hạnh phúc bền vững và sự tôn kính với ông bà tổ tiên cũng như báo cáo rằng con cháu trong gia đình cưới vợ hoặc cưới chồng. Nhiều gia đình kết trái cây thành hình tháp cao, hoặc cắt tỉa thành hình Long Phụng.

Mâm ngũ quả giản dị hay cầu kỳ tùy thuộc vào gia đình bạn. Tuy nhiên trong mâm luôn đầy đủ các loại quả tươi mới và trưng bày đẹp mắt, hài hòa, giữ gìn truyền thống tốt đẹp bao đời nay. Mâm ngũ quả miền Nam vừa tô điểm sắc màu cho không gian thêm sinh động, vừa mang niềm tin vào những lời cầu nguyện cho cuộc sống hạnh phúc hơn.

Mâm Ngũ Quả Ngày Tết Của Người Dân Miền Nam Và Ý Nghĩa

Người miền Nam xem mâm ngũ quả như biểu tượng cho thành quả sau một năm lao động miệt mài. Những sản vật này là sự kết tinh từ mồ hôi, công sức của những người dân lao động chắt chiu qua những vụ mùa, thành kính dâng lên ông bà tổ tiên.

Điểm khác biệt của mâm ngũ quả miền Nam so với các miền

Người dân Nam Bộ rất cầu kỳ trong khâu lựa chọn những loại quả xuất hiện trong mâm ngũ quả cúng gia tiên.

Mâm ngũ quả ngày Tết của người miền Nam thường có các loại quả: Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung (theo câu: “Cầu sung vừa đủ xài”), thêm chân đế là 3 trái thơm (dứa), thể hiện sự vững vàng. Điều đặc biệt mâm ngũ quả ở miền Nam không thể thiếu cặp dưa hấu ruột đỏ vỏ xanh.

Ông Nguyễn Cung Hà, Viện Nghiên cứu và ứng dụng Tiềm Năng con người cho rằng, ngày nay hoa quả ngày càng phong phú, vì thế có thể mâm ngũ quả có thể trở thành mâm thập quả. Thế nhưng, tên gọi “ngũ quả” đã đi sâu vào tiềm thức, tâm linh người Việt bao đời nên người dân vẫn luôn gọi là mâm ngũ quả.

Nếu như người miền Bắc, nải chuối xanh dần như không thể không có trên mâm ngũ quả thì người miền Nam lại kiêng kỵ. Mâm ngũ quả của người miền Nam không bao giờ có chuối, vì loại quả này tên gọi có âm giống từ “chúi” thể hiện sự nguy khó.

Bên cạnh đó, quả cam cũng ít được có mặt trong mâm ngũ quả ngày Tết, vì câu “quýt làm cam chịu”, hoặc trái lê cũng ít xuất hiện vì đồng nghĩa với “lê lết”,…

Mâm ngũ quả người miền Nam thường là: Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung, đọc chệch thành các tên “cầu vừa đủ xài” hoặc “cầu vừa đủ sung”.

Ý nghĩa mâm ngũ quả người miền Nam

Nếu như ở miền Bắc người dân vẫn chọn số quả lẻ khi chưng mâm ngũ quả ngày Tết, thì người dân miền Nam lại thoải mái hơn khi không quan trọng chuyện chọn số quả lẻ hay chẵn mà chủ yếu chọn ý nghĩa của loại quả khi chưng.

Với người dân miền Nam mâm ngũ quả ngày Tết luôn thể hiện cho 5 yếu tố Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ. Đây là 5 yếu tố được cho là đã cấu thành nên vũ trũ trong quan niệm của người Việt nói riêng và của văn hóa Á Đông nói chung.

Mâm ngũ quả ngày tết của người dân miền Nam đều mang một nghĩa chung sâu sắc đó là thể hiện lòng hiếu thảo, ước mong những điều tốt lành cho một năm mới sắp tới.

Mỗi một loại quả được chọn bày biện trong mâm ngũ quả ngày Tết người dân miền Nam đều mang những ý nghĩa riêng:

Phật thủ: Bàn tay phật che chở cho cả gia đình.

Bưởi: Mong muốn an khang, thịnh vượng.

Lựu: Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

Thanh long: Rồng mây hội tụ, thể hiện sự phát tài phát lộc.

Dưa hấu: Căng tròn, mát lành, hứa hẹn sự ngọt ngào, may mắn.

Sung: Gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc.

Đu đủ: Thịnh vượng, đủ đầy.

Xoài (phát âm giống như “xài”): Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.

Nét Độc Đáo Trong Mâm Ngũ Quả Cầu Tài Lộc Của Người Miền Nam

Theo tiến sĩ Trần Long – Trưởng Bộ môn Văn hóa Việt Nam, khoa Văn hóa học, Đại học Khoa học xã hội và nhân văn TP HCM, mâm ngũ quả có sự khác biệt giữa các vùng miền. Người miền Bắc phải đủ 5 màu sắc còn mâm ngũ quả miền Nam có nhiều biến thể.

Chuộng lối chơi chữ đồng âm phổ biến trong dân gian, người Nam Bộ áp dụng phương thức này cho mâm ngũ quả, theo mô típ muốn gì cầu nấy, cầu gì chưng nấy.

Theo đó, nhà nào muốn tài lộc đủ đầy có thể chưng mâm “cầu giàu vừa đủ xài” (mãng cầu, dầu ăn, dừa, đu đủ, xoài), với điểm nhấn là chai dầu ăn, đại diện cho sự giàu sang, sung túc.

Chuyên gia phong thủy, Tiến sĩ Lê Xuân Phương lý giải, từ cách phát âm, đọc trại đi thì “dầu” đồng âm với từ “giàu”. Màu vàng vương giả cùng đặc tính trơn tru gợi liên tưởng đến tài lộc, phú quý và sự suôn sẻ, hanh thông.

Bổ sung quan điểm của Tiến sĩ Lê Xuân Phương, nghệ sĩ kỳ cựu của chương trình Ngày xửa ngày xưa – Nghệ sĩ ưu tú Hữu Châu chia sẻ: “Chúng ta nên hiểu rằng giàu không chỉ là giàu có về tài sản mà còn là giàu về trí tuệ, sức khỏe, lòng nhân ái, mối quan hệ”. Vì vậy, với mong ước năm Kỷ Hợi luôn dồi dào sức khỏe, anh cũng sẽ chưng mâm ngũ quả “cầu giàu vừa đủ xài”.

Theo tiến sĩ, ngoài ý nghĩa, mâm ngũ quả này còn được ưa chuộng bởi các nguyên liệu khá dễ tìm, đặt cạnh nhau hài hòa, phù hợp nhu cầu chưng cúng dịp Tết, gồm những loại quen thuộc: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và dầu ăn.

Nghệ sĩ Thanh Thủy cũng là một trong những người quyết định chưng mâm ngũ quả “cầu giàu” cho năm mới. Mọi năm, chị ít khi nghĩ nhiều về ý nghĩa của mâm ngũ quả, mà chỉ thực hiện vì thấy đây là truyền thống, tập tục của ông bà xưa để lại, mình cần phải giữ gìn.

“Năm nay, tôi nghĩ khác đi, mình chưng cái gì, cúng cái gì cũng phải hiểu rõ ý nghĩa và toàn tâm toàn ý gửi gắm mong ước vào đó thì tài lộc, may mắn, thịnh vượng mới vào cửa”, nữ nghệ sĩ bày tỏ.

Cùng với sự hưởng ứng của các nghệ sĩ, nhiều chị em nội trợ cũng thích thú bày biện mâm ngũ quả biến thể này. Chị Di Phạm, Hà Nội cho biết gia đình vốn rất tin vào phong thủy, đặc biệt là những điều cần phải làm ngày đầu năm để đón tài lộc trọn vẹn, vì vậy việc chưng mâm ngũ quả khá được chú trọng.

“Năm nay, thấy nhiều bạn bè, đối tác ở miền Nam chưng mâm cầu giàu vừa đủ xài, tôi cũng học theo. Tôi tin rằng những ngày đầu năm quyết định vượng khí của gia đình nên cứ làm những điều tốt lành thì cả năm lộc sẽ đầy nhà”, chị cho biết.

Chị Ngọc Lan (TP HCM) chia sẻ, cũng như mọi năm, gia đình đều giữ những phong tục truyền thống nhưng sẽ thực hiện theo cách mới mẻ. Xuất phát từ cách nghĩ: năm mới, mọi thứ phải mới thì mới hên, tài lộc đến, năm nay chị sẽ khiến cả nhà bất ngờ với mâm ngũ quả cầu giàu đang được nhiều chị em trong văn phòng chia sẻ.

Để thêm màu sắc, chị em có thể phối chọn trái cây có màu xanh, đỏ, vàng. Ví dụ nếu xoài xanh thì điểm tô chút sắc cam vàng của đu đủ chín. Với yếu tố “dầu” (đọc trại âm thành “giàu”), các gia đình có thể lựa chọn hộp quà Neptune Gold có bao bì nổi bật, 2 tông màu chủ đạo là đỏ – tượng trưng cho may mắn và vàng – đại diện cho tài lộc.

Ngọc Thi