Cúng Dường Chay Tăng Là Gì ?

Tôi thấy nhiều người Phật tử thiết lễ cúng dường Trai Tăng. Xin giải thích ý nghĩa và pháp thức của lễ cúng dường này.

là pháp tu quen thuộc, phổ biến của hàng Phật tử tại gia nhằm gieo trồng phước báo cho tự thân và gia đình trong hiện đời cũng như những đời sau.

Cúng dường Trai Tăng là gia chủ sắm sanh các lễ vật đúng như pháp, trong sạch và chay tịnh, thành tâm dâng lên cúng dường chư Tăng. Có thể thỉnh chư Tăng về tư gia của bạn để cúng dường hay bạn mang lễ phẩm lên chùa rồi cúng dường chư Tăng ngay tại chùa.

Có hai hình thức cúng dường là Trai Phạn và Trai Tăng :

Cúng dường Trai Tăng : thì gia chủ phải sắm sanh tứ sự (gồm thực phẩm, y phục, thuốc men, sàng tòa), ngày này có thêm tịnh tài để chư Tăng có thêm phương tiện tùy nghi sử dụng.

” Cúng dường Trai Tăng dựa trên nền tảng tự phát tâm, tự nguyện của gia chủ Phật tử. Do đó, “lễ bạc mà lòng thành” là một trong những nguyên tắc quan trọng, không thể thiếu trong khi thực thi Phật sự cúng dường này.”

Muốn cúng dường Trai Tăng, bạn hãy lên chùa gặp quý sư-thầy trình bày tâm nguyện và bạn sẽ được hướng dẫn cặn kẽ để thực hành cúng dường đúng Chánh pháp.

Cúng dường Trai Tăng và làm từ thiện, phước báu của hai việc trên như thế nào ? Nên cúng dường hay nên làm từ thiện hơn ?

và Làm từ thiện cúng dường Trai Tăng, cái tâm làm việc hai việc này khác nhau :

Có những người rất thù thắng về tâm đại bi nghĩa là họ xúc động mãnh liệt trước nổi đau khổ của chúng sanh khác, do đó họ dễ dàng phát tâm hoan hỷ, dễ dàng phát thiện tâm giúp đỡ cho những người khốn khó, thông qua các buổi làm từ thiện.

Có những người có tâm tín thành đối với Tam bảo muốn, duy trì Phật Pháp, đồng thời cũng có sự hiểu biết về Giáo pháp nên họ dễ dàng hoan hỷ cúng dường Chư Tăng qua các buổi lễ Trai Tăng.

Đây là hai cái nhìn, hai sự nhận thức, hai sự cảm nhận khác nhau. Sự quan trọng tùy thuộc quan niệm của mỗi người.

Theo quan điểm Phật giáo, trong tất cả sự bố thí, Tăng thí ( dakkhinadana) là phước báu tối thượng, người Phật tử nên hiểu rõ về điểm này.

Một cuộc bố thí thù thắng : nếu người cho (hoặc cúng dường) bằng tâm trong sạch (nghĩa là cho với lòng cung kính, cho nhưng không có hậu ý đòi hỏi điều gì và cho với tâm không có phiền não) với lễ phẩm (tịnh tài, tịnh phẩm) trang trọng và người nhận một cách trang nghiêm thanh tịnh (nghĩa là nhận một cách không tham lam, nhận không có sự đòi hỏi, và hồi hướng phước lành cho tất cả chúng sanh) thì gọi đó là ứng cúng (thành tựu).

Nếu vị Sa môn sống đời sống chân chánh giống như Đức Phật đề ra thì người Phật tử có bốn mục đích quan trọng để làm phước :

– Tăng là đối tượng nhận cúng dường.

– Nhận cúng dường một cách hợp đạo.

– Nhận dưới với tính cách đại chúng chứ không phải cá nhân.

– Nhận với mục đích cao cả để tu tập..

Bốn mục đích này làm cho đối tượng nhận cúng dường trở nên thù thắng.

Một nhà sư hiểu Pháp và Luật khi thọ thực vị ấy phải quán tưởng : “t hực phẩm này của tín thí cúng cho mình để mình tu tập và sự quán tưởng như vậy mang lại phước lạc lớn cho người thọ thí và cho cả người thí chủ”.

Về vấn đề Trai tăng và làm từ thiện chuyện nào nên làm hơn là hai chuyện hoàn toàn khác nhau tùy thuộc qua cảm tính hay qua bối cảnh sống cá nhân. Điểm này không nói được vì không ai giống ai. Người thích đi làm từ thiện cứ làm từ thiện, người nào thích thì cứ Trai Tăng. Chúng tôi không nói rằng quý vị đừng đi làm từ thiện nữa mà lo Trai Tăng đi. Hoặc nên làm từ thiện mà đừng làm Trai Tăng.

Khi mình làm phước không nên so đo như vậy. Chúng ta làm phước chỉ nên biết một điều tùy duyên nào làm được gì thì làm. Ví dụ khi chúng tôi sang hành hương Ấn độ, lần nào chúng tôi cũng tổ chức những buổi chẩn tế cho những người nghèo, những người đói khổ ở đó. Lúc nào Trai Tăng được thì chúng tôi làm Trai Tăng. Chúng tôi không nói rằng làm Trai Tăng mới có phước nên gặp người nghèo mình không để ý đến họ, hay nghĩ rằng Chư Tăng có cơm ăn rồi mình không nên mình khỏi cúng dường chỉ lo cho những người nghèo mà thôi. Thật ra làm phước như vậy làm cho tâm chúng ta nhỏ hẹp lại.

mình rót ly nước trà cho một người khách uống, đừng suy nghĩ tại sao lại cất công rót như vậy cho khách mà không làm cho cha cho mẹ mình hay một người nào khác xứng đáng hơn. Khi khách đến mình lo cho khách . Khi cha mẹ đến mình lo cho cha mẹ.

Trong cuộc sống, nếu người sống có hiểu biết, có đạo tâm thì họ làm việc tùy theo duyên, tùy theo hoàn cảnh. Cơ hội nào, nhân duyên nào đến chúng ta tùy duyên mà làm, giống như câu tục ngữ khéo ăn thì no khéo co thì ấm. Phước sự không có nhiều trong đời sống. Vì vậy trong từng trường hợp, nếu mình làm được gì thì cứ làm, làm Trai Tăng hay làm từ thiện xã hội , chuyện nào cũng nên làm, và nên tùy duyên mà làm bởi vì mai đây biết đâu không còn cơ hội để làm nữa.

chúng ta nên làm cả hai Còn vấn đề nên làm cái gì hơn thật sự rất khó nói vì không phải lúc nào cũng có cơ hội giống nhau. Khi sang Ấn Độ cho những người nghèo, họ giành giựt, nhiều khi chúng tôi phải mướn cảnh sát để ngăn ngừa những hành động khó chịu như họ xin thêm, hay gian lận như đã xin rồi còn xin thêm nữa, nhưng không vì lý do đó mình sợ mình không làm, vì mình biết họ nghèo họ mới làm như vậy. Vậy, ai có niềm tin vào Trai Tăng xin cứ làm và thật ra Trai Tăng và từ thiện, tùy duyên, tùy cơ hội.

Cám Ơn Các Bạn Đã Ghé Thăm Website. Chúc Các Bạn An Lạc, Có Thêm Nhiều Kiến Thức Bổ Ích…

( Đã Xem : 12548 )

Cúng Dường Trai Tăng Là Gì

Cúng dường trai Tăng, hay còn gọi là cúng Chay tăng, là cúng dường bữa ăn thanh tịnh cho chư Tăng thọ dụng. Bạn có thể cúng dường trai Tăng tại Chùa hoặc tại nhà. Chỉ cần thực hiện đúng chánh pháp, công đức cúng dường trai Tăng vô cùng lớn. Trai Tăng đúng chánh pháp gồm 03 điều cốt yếu:

Thức ăn thanh tịnh.

Tâm người cúng dường thanh tịnh, không phân biệt Tăng già hay trẻ, thánh hay phàm.

Bữa ăn không được quá giờ Ngọ.

Bạn tùy theo điều kiện của mình mà: Hoặc tổ chức cúng trai Tăng ở Chùa hoặc cung thỉnh chư Tăng về nhà cúng dường đều được. Hãy luôn nhớ rằng “Tâm người cúng dường quan trọng hơn ngàn lần tài vật! Một bát cơm cúng trai Tăng bằng tâm chí thành thanh tịnh, phước đức gấp ngàn lần cúng mâm cao cỗ đầy mà tâm bất tịnh.

Phước đức cúng dường trai Tăng

Kinh Hiền Ngu nói: “Di-lặc hỏi chúng Tăng rằng: Nếu có đàn việt thỉnh cầu một Sa-môn trì giới thanh tịnh đến nhà cúng dường. Lợi ích đạt được có bằng người có được ngàn vạn đồng tiền chăng?

Lúc ấy Kiều-trần-như liền nói rằng: Giả sử có người có được trăm xe châu báu. Phước lợi ấy không bằng thỉnh cầu một Sa-môn giới hạnh thanh tịnh đến nhà mình cúng dường.

Xá-lợi-phất nói: Giả sử có người có được châu báu đầy trong cả cõi Diêm-phù-đề này. Phước lợi ấy không bằng thỉnh cầu một người giới hạnh thanh tịnh đến nhà mình cúng dường.

Mục-kiền-liên nói: Cho dù có người có được bảy báu chứa đầy trong hai thế giới. Phước lợi ấy không bằng thỉnh cầu một Sa-môn thanh tịnh đến nhà mình cúng dường.

Các Tỳ kheo còn lại tất cả đều dẫn ra phương pháp thí dụ, so sánh về lợi ích cúng dường trai Tăng. Lúc ấy A-na-luật nói rằng: Cho dù có được châu báu chứa đầy bốn thế giới. Phước lợi ấy không bằng thỉnh cầu một Sa-môn thanh tịnh đến nhà mình cúng dường. Cúng trai Tăng có được lợi ích thù thắng gấp bội, vì sao như vậy? Bởi vì tôi là người chứng minh điều ấy!

Cúng trai Tăng bát cháo được phước vô biên

Tôi nhớ lại đời quá khứ, sau khi Đức Phật Tỳ-bà-thi nhập Niết-bàn. Lúc giáo pháp diệt hết, có một Trưởng giả tên gọi A-lệ-tra, nhà nghèo xác xơ. Lại gặp phải năm đói kém, thóc gạo lương thực không đủ ăn. Hàng ngày ông ta vào núi hái củi bán để mua hạt bo bo thay thóc. Lấy đó mà nuôi sống cả nhà.

Một hôm thấy một vị Bích-chi-Phật đi khất thực đến trưa mà không được gì, ông liền thỉnh về nhà mình. Lấy một phần cháo bo bo, rồi tự mình mang ra cúng dường. Vị Bích-chi-Phật nói rằng: “Ông cũng đói khát nên cùng nhau chia ra mà ăn”

A-lệ-tra nói: Bọn tôi là phàm tục ăn uống không theo giờ giấc, tôn giả ngày ăn một bữa, mong Ngài thọ nhận cho. Thọ nhận xong, vị ấy cảm động trước lòng chí thành của ông mà phát lời nguyện to lớn.

Khi vị Bích-chi-Phật quay trở về, A-lệ-tra liền quay vào đầm lớn lấy củi. Nhìn thấy môt con thỏ trong lùm cây, ông quăng liềm trúng nó rồi vắt xác thỏ lên vai mang về. Nào ngờ con thỏ trên vai hóa thành người chết, xác chết ấy liền bám chặt trên lưng ông. Ông tìm mọi cách mà không làm sao khiến cho nó rời ra được. Ông kinh hãi muốn chạy về nhà cùng vợ tách bỏ ra, nhưng sợ người trông thấy bèn đợi Trời tối mới về nhà.

*

Khi vào trong nhà, vật trên vai ông tự rơi xuống đất. Nó biến thành một đống vàng, ánh sáng soi chiếu rực rỡ cả ngôi nhà. Mọi người trong vùng bàn tán xôn xao, tiếng đồng vang thấu cung vua. Nhà vua tự mình đến xem, ông liền lấy một ít để dâng tặng nhà vua. Nhà vua hỏi về nguyên do có vàng, A-lệ-tra đáp rằng: Nhờ cúng dường một vị Bích-chi-Phật. Vua nghe chuyện khen ngợi là điều tốt lành, lập tức ban tặng và phong làm Đại Thần.

Như vậy, này các tôn giả, A-lệ-tra xưa kia chính là thân tôi bây giờ. Tôi ở đời kiếp ấy đem một ít cháo bo bo cúng dường vị Bích-chi-Phật. Nhờ duyên này cho đến nay trong chín mươi mốt kiếp. Tôi dù sanh trong Trời người không bao giờ thiếu thốn”.

Cúng trai Tăng thế nào là đúng pháp

Kinh Tượng Pháp Quyết Nghi nói: “Nếu đàn việt tổ chức cúng dường trai Tăng mà sai người canh cửa, rồi: Ngăn cản Tỳ kheo và những người xin ăn già yếu bệnh hoạn nghèo túng, không cho bước vào trai hội. Như thế đàn việt  hoàn toàn không được phần thiện duyên phước đức nào”.

Kinh Phổ Quảng nói: “Bốn hàng đệ tử nếu thực hành trai giới, thì tâm nên giữ lại ý tưởng thỉnh cầu chúng Tăng mười phương; Không chọn lựa thứ hạng cao thấp-pháp giới-trì giới hay là thiện-ác. Lúc đến các chùa viện thỉnh tăng, lần lượt cúng dường chúng Tăng không có ý nghĩ phân biệt khác nhau…Phước thiện ấy nhiều nhất, vô lượng vô biên không thể tính được. Nếu gặp người chứng bốn đạo quả La-hán và người phát tâm đại thừa, thì nhờ công đức này mà nhận được phước báo vô cùng tận. Vừa nghe thuyết pháp thì có thể đạt đến đạo quả vô thượng Niết-bàn”.

Thập Tụng Luật nói: “Lộc Tử Mẫu thỉnh cầu trai Tăngriêng biệt năm trăm vị La-hán, Đức Phật dạy: Không có trí tuệ là bất thiện. Nếu ở trong chúng Tăng theo thứ tự thỉnh cầu một người thôi, cũng có được quả báo lợi ích công đức to lớn, hơn hẳn thỉnh cầu riêng biệt năm trăm vị La-hán”.

Cúng dường trai Tăng phải dụng tâm bình đẳng

Kinh thỉnh Tăng Phước Điền và kinh Nhân Vương nói: “Cúng dường trai Tăng không cho phép thỉnh cầu riêng biệt. Nếu như thỉnh cầu riêng biệt, thì đó là pháp ngoại đạo, không phải là pháp của chư Phật”.

Kinh Phạm Võng nói: “Nếu có đàn việt đến thỉnh cầu chúng Tăng, khách tăng cũng có phần lợi dưỡng. Người đứng đầu Tăng chúng thuận theo thứ tự cử khách tăng nhận sự thỉnh cầu. Phải bình đẳng giữa  tăng chúng thường trú và khách tăng. Nếu không người đứng đầu Tăng chúng phải chịu vô lượng tội lỗi. Không khác gì súc sanh, không phải là Sa-môn không phải dòng họ thích, phạm vào tội khinh cấu.

Nếu là đệ tử Phật, không được thọ nhận thỉnh cầu riêng biệt lấy lợi dưỡng làm của riêng mình. Bởi lợi dưỡng này thuộc về thập phương Tăng; Nếu riêng biệt thọ nhận thỉnh cầu, tức là lấy vật của mười phương Tăng; Nếu sử dụng cho riêng mình, phạm vào tội khinh cấu.

Nếu như có tất cả đàn việt xuất gia hay tại gia, thỉnh cầu phước điền tăng, nên đi vào tăng phòng hỏi người tri sự. Cứ theo thứ tự thỉnh cầu, thì gặp được mười phương Hiền Thánh Tăng. Nếu như thỉnh cầu tăng riêng biệt, thì đó là pháp ngoại đạo, chư Phật không có pháp thỉnh cầu riêng biệt. Nếu cố ý thỉnh cầu Tăng riêng biệt, thì phạm vào tội khinh cấu”.

Cúng trai Tăng cho người mất trong 49 ngày

Nếu bạn muốn cúng trai Tăng cho người mất trong 49 ngày, nên theo đúng Pháp mà Ngài Địa Tạng Bồ Tát đã dạy trong Kinh Địa Tạng.

“Trưởng giả Ðại Biện chắp tay cung kính mà thưa hỏi Ngài Ðịa Tạng Bồ tát rằng:

“Thưa Ðại Sĩ! Trong cõi Nam Diêm Phù Ðề có chúng sinh nào sau khi mạng chung, mà hàng quyến thuộc hoặc kẻ lớn người nhỏ, vì người chết đó mà tu các công đức. Cho đến thiết trai cúng dường, làm những phước lành. Thời người chết đó, có đặng lợi ích lớn cùng đặng giải thoát chăng?”

Cúng trai Tăng: Kẻ còn, người mất đều được lợi 

Ngài Ðịa Tạng Bồ tát đáp rằng: “Này ông Trưởng giả! Nay tôi vì tất cả chúng sinh trong hiện tại này cùng thuở vị lai sau, nương nơi oai thần của Ðức Phật mà nói lược về việc đó.

Này ông Trưởng giả! Những chúng sinh ở hiện tại hay vị lai, lúc sắp mạng chung mà nghe đặng danh hiệu của một Ðức Phật, danh hiệu của một Bồ tát hay danh hiệu của một Bích Chi Phật. Thời không luận là có tội cùng không tội đều được giải thoát cả.

Như có người nam cùng người nữ nào lúc sanh tiền không tu tạo phước lành mà lại gây lấy những tội ác. Sau khi người mạng chung, hàng thân quyến kẻ lớn người nhỏ vì người chết mà tu tạo phước lợi làm tất cả việc về Thánh đạo. Thời trong bảy phần công đức người chết nhờ đặng một phần. Còn sáu phần công đức thuộc về người thân quyến hiện lo tu tạo đó.

Con quỷ dữ vô thường kia không hẹn mà đến, thần hồn vơ vẩn mịt mờ chưa rõ là tội hay phước. Trong 49 ngày như ngây như điếc. Hoặc ở tại các ty sở để biện luận về nghiệp quả. Khi thẩm định xong thời cứ y theo nghiệp mà thọ lấy quả báo.

Phép cúng dường trai Tăng

Trong lúc mà chưa biết chắc ra làm sao đó thời đã nghìn muôn sầu khổ, huống là phải bị đọa vào các ác đạo. Thần hồn người chết đó khi chưa được thọ sanh, ở trong 49 ngày, luôn luôn trông ngóng hàng cốt nhục thân quyến tu tạo phước lành để cứu vớt cho. 

Qua khỏi 49 ngày thời cứ theo nghiệp mà thọ lấy quả báo.

Người chết đó, nếu là kẻ có tội thời trải qua trong nghìn năm không có ngày nào được thoát khỏi. Còn nếu là kẻ phạm năm tội vô gián thời phải đọa vào đại địa ngục chịu mãi những sự đau khổ trong nghìn kiếp muôn kiếp.

Lại vầy nữa, này ông Trưởng giả! Sau khi những chúng sinh gây phạm tội nghiệp như thế mạng chung. Hàng cốt nhục thân quyến có làm chay Tăng để giúp thêm phước lành cho người chết đó. Thời khi sắm sửa chưa rồi, cùng trong lúc đương làm chớ có đem nước gạo, lá rau v.v… đổ vãi ra nơi đất. Cho đến các thứ đồ ăn chưa dâng cúng cho Phật cùng Tăng thời chẳng được ăn trước.

*

Nếu như ăn trái phép và không được tinh sạch kỹ lưỡng. Thời người chết đó trọn không được mảy phước nào cả. Nếu có thể kỹ lưỡng giữ gìn tinh sạch đem dưng cúng cho Phật cùng Tăng. Thời trong bảy phần công đức người chết hưởng được một phần.

Này ông Trưởng giả! Vì thế nên những chúng sinh trong cõi Diêm Phù, sau khi cha mẹ hay người thân quyến chết. Nếu có thể làm chay cúng dường trai Tăng, chí tâm cầu khẩn. Thời những người như thế, kẻ còn lẫn người mất đều đặng lợi ích cả.”

(Cúng dường trai Tăng)

Tuệ Tâm 2024.

5

/

5

(

2

bình chọn

)

Giá Trái Cây, Đồ Chay… Tăng Trước Ngày Cúng Rằm Tháng Giêng

Rằm tháng Giêng (tết Nguyên tiêu) được nhiều quan niệm là ngày “tết lại”, “dù lễ Phật quanh năm không bằng nhớ lễ ngày Rằm tháng Giêng”… nên việc chuẩn bị mâm lễ ngày rằm tháng Giêng rất được chú ý. Nhiều mặt hàng được sử dụng nhiều trong mâm cúng ngày này tăng giá bình quân 10-15%.

Cụ thể, giá các loại trái cây (thanh long, đu đủ, mãng cầu, xoài…) và một số loại hoa tươi như cúc vàng, đồng tiền, dơn…tại một số chợ trên địa bàn chúng tôi như Gò Vấp, Thị Nghè (Bình Thạnh) Thủ Đức (Thủ Đức)… đồng loạt tăng.

Cụ thể, giá hoa cúc vàng dao động từ 20.000-25.000 đồng/bó (3-5 cành), tăng khoảng 5.000-8.000 đồng/bó. Hoa lay ơn 10.000-15.000 đồng/cành. Các loại trái cây cũng tăng mạnh thanh long 35.000-45.000 đồng/kg, bưởi năm roi 40.000-60.000 đồng/kg, vú sữa 50.000-40.000 đồng/kg…

Một mặt hàng cũng tăng khá mạnh là thịt gà, đặc biệt là các loại gà ta nguyên con làm sẵn tăng từ 100.000 đồng lên 130.000-160.000 đồng/kg.

Không tăng giá như hoa và trái cây tươi. Nhóm sản phẩm chay năm nay cũng khá đa dạng. Trong đó phổ biến là các giò, chả, nem, thịt, cá, tôm chay… với giá bán dao động từ 25.000 đồng đến 300.000 đồng/kg tùy loại.

Rất nhiều cửa hàng bán thực phẩm chay, một số siêu thị còn thực hiện chương trình khuyến mại ngay trong dịp này để thu hút khác hàng. Chẳng hạn, tại hệ thống siêu thị Big C, nhiều mặt hàng thực phẩm, đồ hộp chay được áp dụng chương trình giảm giá từ 5 đến 20% trong những ngày này.

Giá bán nhóm các sản phẩm chay dao động 40.000-70.000 đồng/kg. Chẳng hạn, nem dao động từ 50.000-80.000 đồng/kg, giò nạc, giò bò, giò nấm khoảng 60.000 đồng – 100.000 đồng/kg, cá, tôm chay dao động từ 100.000 đến 300.000/kg…

Tại hầu khắp các chợ truyền thống, từ hai ngày nay các điểm bán chè, xôi phục vụ cho nhu cầu bày mâm cúng rằm tháng giêng cũng tấp nập. Giá bán những mặt hàng này khá thấp, trung bình từ 3.000-7.000 đồng/bịch đối với chè, 10.000-25.000 đồng/dĩa xôi nhỏ..

Ngoài các mặt hàng thực phẩm, các điểm bán đồ cúng rằm tháng Giêng tại nhiều tuyến đường lượng khách cũng tăng vọt.

Ghi nhận tại các cửa hàng bán vàng mã, đồ cúng trên một số tuyến đường như Trang Tử, Hải Thượng Lãn ông (quận 5), Xô Viết Nghệ Tĩnh, chợ Bà Chiểu… đều bán sẵn theo “set”, tùy theo nhu cầu sắm lễ cúng rằm tháng Giêng của từng gia đình.

Chẳng hạn, mâm cúng gia tiên trong nhà hay cúng thần phật ngoài trời, sân thượng… đều được các cửa hàng chuẩn bị sẵn. Giá tiền vàng cho mỗi mâm cúng dao động từ 30.000-75.000 đồng/kg.

Theo một số chủ cửa hàng bán đồ vàng mã, ngoài tiền vàng được soạn sẵn, nhiều gia đình còn có nhu cầu mua thêm các loại vàng nén, mã… để cúng ông bà tổ tiên. Tùy theo nhu cầu của khách hàng mà các cửa hàng tư vấn cho việc chuẩn bị đồ cúng trên mâm cúng rằm, bài khấn cúng rằm tháng giêng…

Tết Hàn Thực Là Gì? Tại Sao Phải Cúng Bánh Trôi, Bánh Chay Trong Tết Hàn Thực?

Theo phong tục Tết hàn thực là gì? Nguồn gốc của tết Hàn thực tâm linh huyền bí từ xa xưa của ông cha ta để lại cứ vào ngày tết hàn thực 3/3 hàng năm mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng hiểu đc ý nghĩa và tại sao phải cũng bánh trôi bánh chay trong ngày lễ này.

Được biết từ xa xưa ngày Tết Hàn thực được hiểu theo nghĩa chữ Hán “Hàn” là lạnh, “thực” là ăn, “Tết Hàn thực” là tết ăn đồ lạnh. Phong tục cổ truyền này có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Chuyện kể rằng vào đời Xuân Thu (770 – 221), vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn nên phải bỏ nước lưu vong sống cảnh nay trú nước Tề, mai ở nước Sở. Bấy giờ, có một hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo phò vua đã giúp đỡ nhiều mưu kế. Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn kiệt, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong, hỏi ra mới biết đem lòng cảm kích vô cùng.

Giới Tử Thôi theo phò vua Tấn Văn Công trong vòng mười chín năm trời, cùng nhau nếm mật nằm gai, khổ luyện thành tài. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi vương, trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công khi tòng vong, nhưng lại quên mất Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán giận gì, nghĩ mình theo vua phò vua là chuyện nên làm, ông cho rằng những việc đó đâu có gì đáng nói.

Vua thương xót, lập miếu thờ và hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng niệm (khoảng từ mồng 3-3 đến mồng 5-3 âm lịch hàng năm). Từ đó ngày mùng 3-3 âm lịch hằng năm được coi là ngày Tết Hàn thực, nhằm tưởng nhớ đến công ơn dưỡng dục của những người đã khuất.

Tại sao phải cúng bánh trôi, bánh chay trong Tết Hàn thực?

Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất. Chẳng hạn người Việt có lệ dâng bánh trôi lễ Hai Bà Trưng vào ngày mùng 6/3 ở Hà Tây. Tiếp đó, ngày giỗ tổ Hùng vương mùng 10/3 người Việt từ khắp mọi miền tổ quốc về đền Hùng, Phú Thọ thắp hương và dâng cúng những đĩa bánh trôi bánh chay, tưởng nhớ cội nguồn… Như thế, rõ ràng tết Hàn thực của ta mang màu sắc dân tộc riêng, trường tồn trong quá trình dựng nước và giữ nước.

Theo chúng tôi Việc dùng bánh trôi, bánh chay để cúng lễ cũng mang nhiều ý nghĩa tốt đẹp. Thứ nhất nó thể hiện cho văn hóa lúa nước. Cả hai thứ bánh đều được làm từ bột gạo nếp thơm, thành quả lao động vất vả mới có được để dâng lên ông bà, tổ tiên.

Ngoài ra, nó còn bắt nguồn từ tích truyện “bọc trăm trứng của mẹ Âu Cơ”. Bánh trôi tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con lên rừng theo mẹ. Bánh chay tượng trưng cho 50 quả trứng nở ra thành 50 người con theo cha xuống biển. Chính vì thế, Tết Hàn thực của người Việt chủ yếu mang ý nghĩa hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao của những người đã khuất.

Cỗ Cúng Giao Thừa: Nên Là Cỗ Chay

Đêm Giao thừa, gia chủ nên chuẩn bị 2 mâm cỗ chay cúng ở trong nhà và ngoài sân.

Tết đến xuân về đã mang không khí ấm áp lan tỏa khắp đất trời. Đó cũng là khoảng thời gian người người nhà nhà tất bật sửa sang, mua sắm, chuẩn bị mâm cỗ cúng thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và đón chào năm mới.

Cúng Giao thừa trong nhà

Tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh, Phó Viện trưởng Viện Công nghệ giáo dục cho biết: “Cúng Giao thừa trong nhà là lễ cúng tổ tiên vào chính thời khắc năm mới vừa tới. Nhằm cầu xin tổ tiên phù hộ cho gia đình gặp điều tốt lành trong năm mới sắp đến”.

Thông thường, mâm lễ cúng Giao thừa trong nhà nên là mâm cỗ chay gồm những món như hương, hoa, các loại bánh làm từ gạo nếp gạo tẻ. Lí giải cho điều này, tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh cho hay: “Chiều 30 Tết, gia đình nào cũng đã cúng lễ mặn gồm bánh chưng, giò-chả, xôi gấc, thịt gà,… Vì vậy, tới đêm Giao thừa gia chủ nên cúng đồ chay thể hiện sự thanh cao, thanh sạch trong mâm cỗ”.

Theo quan niệm xưa, trong ngày đầu năm con người kiêng kị việc sát sinh. Mặc dù, gia cầm được giết mổ từ tối 30 Tết nhưng cũng không nên thờ cúng trong thời khắc năm mới. Hơn nữa, việc cúng đồ chay thể hiện sự giản tiện hơn, ít tốn kém và dồn ứ thực phẩm trong ngày Tết.

Tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh cho biết thêm, cúng chiều 30 hay cúng đêm Giao thừa cũng cần có chút tiền vàng tượng trưng, không nhất thiết phải nhiều.

Mâm cỗ cúng đêm Giao thừa nên là cỗ chay

Khi cúng, tất cả các thành viên trong gia đình phải đứng trang nghiêm trước bàn thờ, khấn tổ tiên xin các cụ phù hộ đội trì, cầu an khang thịnh vượng và ước muốn sức khỏe tốt.

Cúng Giao thừa ngoài trời

Theo tục lệ cổ truyền, Giao thừa được tổ chức nhằm đón các Thiên binh (12 vị Hành khiển- Pv). Thời gian đó, họ đi thị sát dưới hạ giới, rất vội không kịp vào bên trong nhà nên bàn cúng các vị được đặt ở ngoài cửa chính mỗi nhà. Vì vậy, cần có thêm bàn thờ cúng ngoài trời trong đêm Giao thừa.

Mâm lễ cúng được bày với lòng thành kính tiễn đưa người Nhà Trời đã cai quản gia đình năm cũ trở về Thiên đình và đón người mới xuống làm nhiệm vụ cai quản Hạ giới năm tới. Vì việc bàn giao, tiếp quản công việc mang tính khẩn trương nên các vị chỉ có thể ăn vội vàng hoặc mang theo, thậm chí chỉ chứng kiến lòng thành của chủ nhà. Do vậy, gia chủ nên cúng đồ chay.

” Theo ảnh hưởng của tập tục đạo giáo. Mâm cỗ cúng ngoài trời đêm Giao thừa gồm 9 bông hoa và đồ chay để cúng thiên địa, Thiên binh và Cửu Thiên Huyền Nữ – Ngọc Hoàng “, tiến sĩ Nguyễn Văn Vịnh cho biết.