Xu Hướng 12/2022 # Lễ Giỗ Bà Phi Yến Tại Côn Đảo / 2023 # Top 13 View | Apim.edu.vn

Xu Hướng 12/2022 # Lễ Giỗ Bà Phi Yến Tại Côn Đảo / 2023 # Top 13 View

Bạn đang xem bài viết Lễ Giỗ Bà Phi Yến Tại Côn Đảo / 2023 được cập nhật mới nhất trên website Apim.edu.vn. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất.

Lễ giỗ Bà Phi Yến ở Côn Đảo Các bạn là một du khách chuẩn bị đến thăm Côn Đảo mà muốn tận hưởng cái không gian trang trọng của buổi lễ thì cũng cần phải biết sơ qua đôi chút về lễ giỗ của Bà. Bà Phi Yến là ai ? Đó là vợ của chúa Nguyễn Ánh tức vua Gia Long, tên thật là Lê Thị Răm. Bà mất năm bao nhiêu? Năm 2019 này là lần giỗ thứ 234 của bà, tương ứng với năm bà mất là năm 1785. Bà có con không? Bà có một người con trai là hoàng tử Cải. Vì sao bà lại qua đời? Không phải do tuổi già, không phải do bệnh tật mà là vì sự sắc son, chung thủy, bà đã ngăn chồng không được cầu viện giặc Pháp, bà đã ngày đêm chăm sóc mộ phần của con trai, và tự sát khi bị kẻ vô lại Biện Thi định dở trò đồi bại. Bà có xinh đẹp không ? Nét đẹp của bà là nét đẹp phúc hậu, đại diện cho những vẻ đẹp về công dung ngôn hạnh của một người phụ nữ Việt Nam. Ngày giỗ của bà được diễn ra lúc nào ? Hàng năm người dân Côn Đảo thường tổ chức lễ giỗ vào trung tuần tháng 10 âm lịch, lễ hội được bắt đầu từ đêm 17/10 âm lịch, còn lễ chính lại được diễn ra từ ngày 18/10 âm lịch. Địa điểm tổ chức lễ giỗ ở đâu ? Lễ giỗ Bà Phi Yến 2019 được tổ chức tại An Sơn Miếu. Lễ giỗ gồm mấy phần ? Thông thường sẽ có hai phần chính đó là phần lễ và phần hội. Trong đó phần hội được diễn ra trước với những trò chơi truyền thống, điệu hát ca dao, giao lưu văn nghệ, thậm chí còn có cả đờn ca tài tử. Còn phải phần lễ thì mọi người sẽ cùng nhau dâng hương và hoa quả để dâng lễ cúng Bà. Tham gia lễ giỗ có đông không ? Lẽ giỗ Bà là một trong những lý do chính để người ta tham gia các tour du lịch Côn Đảo về đây thưởng ngoạn hàng năm, do đó lễ giỗ sẽ đông đảo cả người địa phương lẫn khách du lịch.

Hotline 1: 0338.051.051

Hotline 2: 0332.094.094

Hotline 3: 0708.46.46.46

Dịch vụ đồ cúng Như Ý

: https://docungcondao.com Địa Chỉ : Khu 7 đường Võ Thị Sáu , Côn Đảo ( kế bên nhà hàng Thu Ba hoặc đối diện siêu thị TAKAI )

 Định vị google map bằng cách đánh vào chữ: Đồ cúng Như Ý

Địa Chỉ : Khu 7 đường Võ Thị Sáu , Côn Đảo ( kế bên nhà hàng Thu Ba hoặc đối diện siêu thị TAKAI )

Với những người đã từng đến Côn Đảo ít nhất một lần thì họ đã quá hiểu về thân thế và cốt tích của Bà Phi Yến… Nhưng hàng năm các vị khách đó vẫn cứ muốn quay lại, để được hòa mình vào bầu không khí long trọng trong lễ hội thường niên này. Vậy còn những người chưa có cơ hội được tham dự lễ giỗ của Bà Phi Yến thì sao ? Năm này qua năm khác… Thế hệ này nối tiếp thế hệ khác, lớp này thay thế cho lớp khác, hiển nhiên ngày giỗ của Bà luôn là đề tài ý nghĩa và là sản phẩm du lịch mới mẻ trong con mắt của những người lần đầu được đi du lịch Côn Đảo.

Côn Đảo Chuẩn Bị Tổ Chức Lễ Giỗ Lần Thứ 235 Bà Phi Yến / 2023

Theo thông tin, Côn Đảo ban hành kế hoạch tổ chức lễ Giỗ lần thứ 235 Bà Phi Yến, thứ phi của Chúa Nguyễn Phúc Ánh vào 02 ngày 01-02/12/2020 nhằm ngày 17-18/10 âm lịch. Là lễ hội lớn, mang giá trị văn hóa tiêu biểu của người dân Côn Đảo hàng năm. Đây là dịp để quảng bá sản phẩm hình ảnh, thu hút khách du lịch.

Bà Phi Yến tên thật là Lê Thị Răm, theo truyền thuyết, vào năm 1783, Chúa Nguyễn Ánh bị Nghĩa quân Tây Sơn truy đuổi phải vượt biển ra Côn Đảo lánh nạn, đem theo gia đình và các thuộc hạ thân tín. Tại đây, Nguyễn Ánh có ý định cho người liên hệ với Pháp để cầu viện đánh lại Tây Sơn. Thứ phi Phi Yến biết chuyện nên khuyên can chồng không nên “Cõng rắn cắn gà nhà”. Cho rằng Thứ phi có ý thông đồng với Tây Sơn để hại mình, Nguyễn Ánh nổi giận sai binh lính nhốt bà vào một hang đá trên một hòn đảo hoang, nằm ở phía Tây nam của đảo chính Côn Sơn, về sau hòn đảo này được gọi tên “Hòn Bà”.

Lễ hội giỗ bà Phi Yến tại An Sơn Miếu

Trên đường đào tẩu, con trai của Thứ phi Phi Yến và Chúa Nguyễn Ánh là Hoàng tử Cải (Hoàng tử Hội An) khóc lóc đòi mẹ, đã bị Nguyễn Ánh ném xuống biển, xác trôi dạt vào làng Cỏ Ống, được dân làng vớt, đem chôn và lập miếu thờ. Ngày nay miếu và mộ Hoàng tử Cải vẫn còn tại làng Cỏ Ống. Tương truyền, khi bị giam trong hang tối, Thứ phi đã được một con vượn bạch hái trái cây rừng và lấy nước suối nuôi sống, sau đó được một con cọp đen cõng ra khỏi hang đưa về làng Cỏ Ống, nơi có mộ Hoàng tử Cải. Sau khi được Hổ đen và Vượn trắng cứu và đưa về Cỏ Ống, bà Phi Yến đã ở lại đây ngày đêm chăm sóc phần mộ đứa con bạc phước. Một hôm, dân làng An Hải sang làng Cỏ Ống xin rước Bà về dự lễ đàn chay cho thêm phần long trọng. Đêm đó, tên đồ tể Biện Thi, vì không kìm lòng trước sắc đẹp của Bà đã lẻn vào phòng Bà định dở trò đồi bại. Hắn vừa chạm vào cánh tay thì Bà giật mình tri hô, để giữ gìn danh tiết, bà đã tự chặt đứt cánh tay của mình rồi sau đó tự vẫn vì cho là phẩm giá của một bà thứ Phi, vợ của Chúa đã bị xâm hại.

Từ câu chuyện của bà Phi Yến và hoàng tử Cải mà dân gian lưu truyền câu ca dao buồn: “Gió đưa cây cải về trời, Rau răm ở lại chịu lời đắng cay”. Cảm phục người phụ nữ trung trinh tiết liệt, nhân dân làng An Hải đã lập miếu thờ bà với tên gọi An Sơn miếu. Trải qua nhiều thăng trầm, biến cố của lịch sử, công trình đã được trùng tu, sửa chữa nhiều lần nhưng vẫn giữ nguyên vị trí và dáng vẻ ban đầu. Ngôi miếu nhỏ bé, được lợp ngói âm dương bình dị như ở bao làng quê khác, nằm giữa những tán cây rợp bóng mát, hoa lá xanh tươi bốn mùa. Vào ngày rằm, mồng một âm lịch hàng tháng, người dân địa phương và người đi biển thường đến viếng Bà để cầu sự may mắn, bình yên. Hiện nay, hàng ngày có hàng ngàn lượt du khách gần xa đến viếng, tham quan di tích này.

Nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của người dân Côn Đảo; đồng thời, thông qua Lễ hội để tuyên truyền, quảng bá, giới thiệu hình ảnh về địa phương; thu hút khách du lịch, các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Tuyên truyền quảng bá các giá trị khu di tích, danh thắng, góp phần nâng cao ý thức, trách nhiệm của cán bộ, nhân dân trong việc thực hành, giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc, gắn kết với hoạt động du lịch, góp phần phát triển kinh tế – xã hội địa phương. Duy trì và phục vụ nhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng của nhân dân và du khách đối với các giá trị di sản văn hóa tại di tích An Sơn miếu.

Năm 2020 là năm tổ chức Lễ giỗ lần thứ 235 của Bà Phi Yến. Lễ giỗ tổ chức trong hai ngày, vào ngày 01/12/2020 (Nhằm ngày 17/10 âm lịch) tại An Sơn Miếu đã diễn ra các hoạt động TDTT, các trò chơi dân gian và các hoạt động giao lưu văn nghệ, đờn ca tài tử, với các tiết mục sân khấu hóa tái hiện lại cuộc đời của Bà Phi Yến. Cũng trong chiều cùng ngày, huyện Côn Đảo đã tổ chức lễ rước Bài vị của Hoàng tử Hội An từ Miếu Cậu ở Cỏ Ống về An Sơn Miếu. Nghi thức lễ rước Bài vị Hoàng tử Hội An được thực hiện rất quy mô, đẹp mắt và mới lạ. Vào 10 giờ 00 sáng ngày 18/10 âm lịch, ngày giỗ chính thức bà Phi Yến, hàng ngàn người dân địa phương và du khách nô nức hội tụ về khu vực An Sơn miếu với xiêm áo chỉnh tề tham dự Lễ hội giỗ Bà. Đúng 10 giờ 00 sáng, lễ giỗ chính thức bắt đầu, trong tiếng nhạc lễ rộn ràng nhưng trang nghiêm, từng đoàn tế lễ đại diện các Khu dân cư trong huyện thành kính dâng lên những sản vật của địa phương như các loại hương hoa, ngũ quả, xôi, chè… Sau đó Chủ tế đọc văn khấn, thành tâm cầu nguyện những điều tốt lành, mong quốc thái dân an, cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi, mọi người bình an mạnh khỏe.

Lễ hội giỗ Bà Phi Yến được tổ chức hàng năm là hoạt động văn hóa ý nghĩa của người dân Côn Đảo. Đây là niềm tự hào của địa phương, cũng là trách nhiệm của chính quyền và nhân dân trong việc bảo tồn và phát huy những hoạt động văn hóa gắn với di tích, để những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp trong dân gian mãi được lưu truyền.

Nguồn tin: Hải Nhânhttps://condao.com.vn/

5

/

5

(

1

bình chọn

)

Có Một Lễ Giỗ Mới Ở Côn Đảo / 2023

Thứ năm – 25/07/2019 04:04

(Chinhphu.vn) – Từ năm 2012 đến nay, người dân huyện Côn Đảo có thêm một lễ tâm linh mới, đó là lễ giỗ và tri ân các chiến sĩ, đồng bào hy sinh trong suốt 113 năm tại các nhà tù ở Côn Đảo.

Người dân Côn Đảo trước đây thường nói trong năm có 4 lễ giỗ không thể bỏ qua, đó là lễ giỗ liệt nữ Võ Thị Sáu, lễ giỗ đồng chí Lê Hồng Phong, lễ giỗ nhà yêu nước Nguyễn An Ninh và lễ giỗ bà hoàng Phi Yến. Nhưng từ năm 2012 đến nay, người dân huyện đảo này có thêm một lễ tâm linh nữa là lễ giỗ và tri ân các chiến sĩ, đồng bào hy sinh ở Côn Đảo, tổ chức vào ngày 20/6 Âm lịch hằng năm.

Cựu tù chính trị, TS. Sử học Bùi Văn Toản, một trong những người dày công tìm hiểu tư liệu cho biết: Dựa trên cơ sở phân tích số liệu về ngày tháng năm mất của hơn 3.200 người tù đã tìm được thông tin, ngày 1/8/1942 (tức ngày 20/6 Âm lịch) có 124 người chết, tháng 8 có 335 người chết, năm 1942 có 1.048 người chết; với sự thống nhất của đông đảo các cựu tù chính trị, Ban Liên lạc cựu tù lấy ngày 20 tháng 6 Âm lịch làm ngày giỗ chung các chiến sĩ và đồng bào yêu nước hy sinh ở Côn Đảo. Lễ giỗ sát Ngày Thương binh liệt sĩ 27/7 hằng năm. Hãng hàng không Vasco những ngày này bay hết công suất 15-20 chuyến/ngày để đưa khách từ khắp các địa phương trong cả nước ra Côn Đảo. Ngoài ra, tàu cao tốc từ nhiều tỉnh, thành phố Nam Bộ đi thẳng ra Côn Đảo chỉ vài tiếng đồng hồ. Đường từ sân bay Cỏ Ống hay các bến cảng men theo chân đảo về trung tâm huyện Côn Đảo trải nhựa phẳng lỳ, rừng cây mướt xanh, dấu tích nhà tù xưa ẩn hiện dưới những công trình kiến thiết đô thị đang mọc lên ngày càng nhiều. Ban Liên lạc cựu tù chính trị Côn Đảo phối hợp với Ban Quản lý di tích lịch sử Côn Đảo tổ chức lễ giỗ, có sự tham gia của đại diện Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TPHCM) và một số cơ quan, đơn vị khác. Mỗi năm lại thêm đông người về dự lễ giỗ, trong đó luôn có hàng trăm cựu tù chính trị Côn Đảo cùng thân nhân từ các địa phương trong cả nước. Hơn 9.000 dân Côn Đảo ngày nay coi lễ giỗ là ngày hội tâm linh để tưởng nhớ, tri ân các Anh hùng liệt sĩ, đồng bào yêu nước đã hy sinh trong suốt 113 năm tại các nhà tù Côn Đảo. Lần này là lần thứ 8, lễ giỗ bắt đầu từ chiều 21/7/2019 với hoạt động dâng hương tri ân 51 chiến sĩ bị thực dân Pháp hành quyết từ 29/10/1947 đến 6/11/1953, trong đó có Võ Thị Sáu bị giặc xử bắn lúc 7h sáng ngày 23/1/1952. Tiếp đó là lễ cúng 31 liệt sĩ hy sinh trong quá trình tái lập lực lượng bảo vệ khí tiết cách mạng trại I-6B Côn Đảo (từ năm 1964 đến 1975) và lễ khánh thành bia vinh danh 15 Anh hùng của lực lượng tù chính trị câu lưu bảo vệ khí tiết cách mạng ở nhà tù Côn Đảo giai đoạn kháng chiến chống Mỹ (trong đó có 2 người còn sống), được tổ chức tại Trại 6 Phú An. Rồi đến lễ viếng các Anh hùng liệt sĩ và đồng bào yêu nước hy sinh trong 113 năm tại Nhà tù Côn Đảo, được tổ chức long trọng tại Nghĩa trang Hàng Dương. Sáng ngày 22/7, nghi thức lễ giỗ truyền thống được tổ chức tại Đền thờ Côn Đảo. Trong âm thanh 9 tiếng chuông từ đại hồng chung, lãnh đạo khách mời, lãnh đạo địa phương và đại diện các cơ quan, ban ngành, cùng các cựu tù chính trị, các tầng lớp nhân dân xúc động dâng hương tri ân các Anh hùng liệt sĩ, đồng bào yêu nước đang yên nghỉ tại Côn Đảo. Nhiều người được con cháu dìu lên, vào tận gian trong của Đền Thờ, đưa tay chạm tên 2.284 liệt sĩ hiện đã tìm được và vinh danh khắc trên bia đá. Tháng 3/1862, 50 tù nhân đầu tiên bị đày ra Côn Đảo, một năm sau (1863), số tù nhân Côn Đảo đã tăng lên 500 người. Đến tháng 4/1975, còn 7.448 chiến sĩ và đồng bào yêu nước (trong đó có 4.234 tù chính trị) bị giam cầm trong 8 trại giam của hệ thống nhà tù này. Trong 113 năm, có khoảng 20 vạn người phải sống trong “địa ngục trần gian” ấy. Trong số đó có những chí sĩ yêu nước như Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Trần Cao Vân…, các lãnh tụ Cộng sản như Ngô Gia Tự, Nguyễn Văn Cừ, Tôn Đức Thắng, Lê Hồng Phong, Phạm Văn Đồng, Lê Duẩn, Phạm Hùng, Nguyễn Văn Linh, Nguyễn Duy Trinh… Có cả 3 nhà sư, một người Hoàng tộc và nhiều người nước ngoài (Lào, Thái Lan, Campuchia, Nhật Bản…). Không thể thống kê có bao nhiêu tù nhân trong 53 đời chúa đảo và trong từng trại Phú Hải, Phú Sơn, Phú Thọ, Phú Tường, Phú Phong, Phú An, Phú Hưng, Khu biệt lập Chuồng bò, Chuồng cọp thời Pháp, Chuồng cọp thời Mỹ. Nhưng có thể ước tính khoảng 1/10 số tù nhân 20 vạn người ấy bị giết hại ở Hàng Keo, Hàng Dương, Chuồng Bò, Cỏ Ống, Hàng Cau và rải rác khắp mọi nơi trên 16 hòn đảo và ngoài biển khơi thuộc quần đảo. Từ bạn tù xưa cắm cây làm dấu bia, gom sỏi đá lập mộ, đến chính quyền địa phương và con cháu, người thân nay xây mộ, đúc bia, xếp thẳng lối ngay hàng, phân ra khu A-B-C-D, Ban Quản lý di tích nhà tù Côn Đảo cho biết, hiện tại Nghĩa trang Hàng Dương có 4 khu mộ, quy tập 1.922 mộ chí (trong đó có 25 mộ tập thể), nhưng chỉ 714 mộ có đầy đủ tên và địa chỉ liệt sĩ. Vậy còn bao nhiêu hài cốt nằm lẫn trong diện tích hơn 51,5 cây số vuông của đảo lớn nhất (Côn Đảo) và nhiều đảo khác? Và cả vạn người thoát khỏi “Địa ngục trần gian” với tấm thân tàn phế, mang trong mình bao chứng bệnh nan y, nhiều phụ nữ không còn thiên chức làm mẹ…

Tính ra, địa phương nào trong số 63 tỉnh, thành phố của Việt Nam ngày nay cũng đều có những người con bị cầm tù và hy sinh ở Côn Đảo. Năm nào cũng có người khắp Bắc-Trung-Nam về dự lễ giỗ – con cháu các Anh hùng liệt sĩ trên cả nước và ở nước ngoài những ngày này đều hướng về nơi cha anh từng đấu tranh bằng ý chí, nghị lực và hy sinh để giữ gìn khí tiết người cách mạng.

Đã thành thông lệ, từ năm 2012 đến nay, lần thứ 8 này, ai về dự cũng đều cảm động và nhận thấy lễ giỗ được tổ chức ngày càng trang trọng và bài bản. Nhiều người cho rằng lễ giỗ chọn ngày Âm lịch là đúng với truyền thống nhưng cũng có ý kiến lễ giỗ được kết hợp đúng với ngày tưởng niệm và tri ân quốc gia 27/7 hằng năm thì nội dung ý nghĩa còn lớn và phong phú hơn nhiều, bởi đạo “Đền ơn đáp nghĩa” và đức “Ăn quả nhớ người trồng cây” chẳng phân biệt âm-dương bao giờ. Các cựu tù chính trị vẫn từng mong muốn có một “Ngày Côn Đảo” để hằng năm trở thành dấu mốcvề lại Côn Đảo – nơi một thời là “Địa ngục trần gian”, nơi điển hình và khét tiếng về chế độ áp bức, giam cầm, hành hạ, tàn sát các chiến sĩ cách mạng, đồng bào yêu nước, cũng là nơi giặc hung bạo phải run sợ trước khí phách, khí tiết cách mạng của những người tù yêu nước; là “Trường học cộng sản” rèn luyện phẩm chất, ý chí của các chiến sĩ cộng sản trên trận tuyến tù đày đấu tranh trực diện với kẻ thù. Hệ thống di tích nhà tù Côn Đảo từ năm 1979 đến nay đã trở thành nơi giáo dục truyền thống đấu tranh anh dũng, lòng yêu nước, tinh thần bất khuất của các thế hệ hoạt động cách mạng tiền bối. Những tấm gương kiên trung, sự hy sinh cao cả của nhiều thế hệ cha anh trên mảnh đất thiêng liêng này mãi mãi là ngọn đuốc sáng dẫn đường cho thế hệ trẻ đang xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Còn nhớ sau giải phóng, ngày 27/8/1976, đồng chí Lê Duẩn khi trở lại thăm nơi ông từng bị giam cầm năm xưa, đã đánh giá: “Côn Đảo là một hòn đảo anh hùng. Côn Đảo là một di tích lịch sử vĩ đại. Côn Đảo là một trường học lớn đối với thế hệ mai sau”. Hơn 20 năm sau, Thủ tướng Võ Văn Kiệt cũng từng đưa ra ý tưởng định kỳ hằng năm có một “ngày Côn Đảo” được tiến hành trong cả nước – đó “là ngày hành hương dành cho thân nhân các gia đình liệt sĩ đã ngã xuống nơi đây và cũng đánh dấu ngày mở đầu mùa du lịch Côn Đảo”. Đi qua thời kỳ bi tráng của lịch sử, Côn Đảo đã và đang chuyển thành đảo ngọc – đảo thiên đường xanh, có màu xanh nước biển và màu xanh của những cây bàng di sản; nhưng giá trị trường tồn của Côn Đảo khi trở thành địa chỉ du lịch tâm linh để hấp dẫn du khách trong và ngoài nước, vẫn là đảo thiêng – biểu tượng của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Nguồn tin: PGS.TS Hà Minh Hồng (Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TPHCM)

Những tin mới hơn Những tin cũ hơn

Đang truy cập 10

Hôm nay 2,299

Tổng truy cập 2,156,028

Những Lễ Hội Truyền Thống Tại Côn Đảo / 2023

Những Lễ Hội Truyền Thống Tại Côn Đảo

Côn Đảo không chỉ có những di tích lịch sử hào hùng mà còn có nhiều lễ hội truyền thống đặc sắc. Tham gia chuyến du lich Con Dao, du khách sẽ được hòa mình vào nhiều lễ hội hấp dẫn: ngày Côn Đảo, ngày giỗ cô Sáu, ngày lễ Vu Lan, lễ hội miếu bà Phi Yến.

Côn Sơn – Côn Đảo

1. Ngày Côn Đảo

Hàng năm cứ đến tháng 7 các cựu tù chính trị lại mong muốn trở lại Côn Đảo để cùng nhắc nhớ nhau về những câu chuyện nghĩa tình lao khổ trong 113 năm lịch sử nhà tù Côn Đảo. Hôm nay 27-7 không chỉ là ngày tri ân thương binh liệt sĩ của cả nước, còn là lễ giỗ chung (20-6 âm lịch) của những người tù chính trị đã mất tại Côn Đảo.

Từ ý tưởng của nguyên Thủ tướng

10 năm trước, nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã đưa ra ý tưởng về một “ngày Côn Đảo” và đến hôm nay, “ngày Côn Đảo” được long trọng tổ chức lần thứ hai.

“Nên chăng một lễ cầu siêu long trọng dành cho những người đã khuất sẽ được cử hành định kỳ hằng năm, tiếp nối từ truyền thống dân tộc như một mỹ tục mới mà chúng ta sẽ xây dựng. Ngày ấy rất có thể được chọn làm “ngày Côn Đảo” được tiến hành trong cả nước. Ngày Côn Đảo cũng là ngày hành hương dành cho thân nhân các gia đình liệt sĩ đã ngã xuống nơi đây và cũng đánh dấu ngày mở đầu mùa du lịch Côn Đảo” – nguyên Thủ tướng Võ Văn Kiệt.

Ngày giỗ chung

Chiều 26-7, đền thờ Côn Đảo nhộn nhịp trong đám giỗ lớn. 22 nhóm cụm dân cư và các cơ quan ở Côn Đảo tụ họp, xôn xao trong hội thi nấu ăn. Mỗi nhóm một món, các cô, các chị cắm cúi chăm chút nêm nếm thật đậm đà, trang trí thật đẹp trước khi rón rén mang bày trên bàn thờ, thắp nén nhang thơm. Trên hành lang đền thờ, dưới bóng hồng chung, từng nhóm thanh niên quây lấy những bác, những chú cựu tù, say mê nghe kể chuyện ngày xưa. Có lịch sử đặc biệt, Côn Đảo và nhất là nghĩa trang Hàng Dương thường tổ chức những đám giỗ, nhưng hôm nay ai cũng xuýt xoa: “Lần đầu tiên làm tại đền thờ, không ngờ đám giỗ lớn thế này…”.

Không lớn sao được khi đây là đám giỗ chung của hai vạn người tù đã nằm lại Côn Đảo. Từng người cựu tù tóc bạc, chân yếu, chống nạng theo nhau đến trước bàn thờ, tỏa ra các ngôi mộ trong nghĩa trang Hàng Dương. Đền thờ Côn Đảo nghi ngút khói hương, tiếng chuông trầm bổng, lời văn tế vấn vít: “Ngút ngàn sóng bể, đảo quê hương cô quạnh lúc xế tà/ Côn Lôn nhấp nhô, ngày hai bận theo hải triều lên xuống/ Vạn oan hồn lẩn khuất… Cái chết như lưỡi dao sắc cứa tim đồng đội, như lời nhắn gởi vững tin vào thắng lợi ngày mai/ Vĩnh viễn ra đi đem cái sống còn cho người ở lại, quằn quại đớn đau, vẫn rực lên niềm tin tưởng diệu kỳ/ Món nợ ân tình ngày càng lớn mãi, biết bao giờ đền đáp được ơn sâu/ Bởi cái chết chưa phải là đã hết, chết vì non sông vẫn sống mãi muôn đời…”. Không mấy trau chuốt, không chuẩn niêm luật nhưng là những lời tế được viết ra từ trong tim, ông Bùi Văn Toản, “hạt nhân” của lễ giỗ, đã chứng minh lòng thành của mình bằng mấy mươi năm làm việc cho Côn Đảo và vì Côn Đảo. “Rất khó khăn, rất vất vả từ việc thống nhất chủ trương, quan điểm đến tổ chức, đến kinh phí, nhưng việc phải làm vẫn cứ làm, việc phải thành vẫn cứ thành, ấy là do những thúc đẩy đã được ấp ủ từ những ngày tù ngục Côn Đảo” – ông nói như đinh đóng cột giữa hàng trăm công việc tổ chức đang vây bọc.

Trời sụp tối, gió lồng lộng và đúng như dự đoán, trời không đổ mưa. Nhóm múa của các cô cựu tù, lạ thay, vẫn duyên dáng, dẻo mềm trong điệu nhạc hùng tráng, những giọng hát tuổi 70 vẫn cao vút: “Giữa ngàn thác lũ nghiêng trời đất, nhưng cánh hoa kia vẫn ngược dòng… Lời hẹn hò rướm máu trong tim/ Lời dặn dò thắm thiết sao quên/ Dù chị đi, dù em đi xa mãi cuộc đời/ Nhưng nụ cười còn đó trên môi…” (Những cánh hoa ngược dòng – Hồng Nguyễn). Những bài hát của một thời cứ thế tiếp nối nhau. Dù thấm mệt sau những chuyến bay, chuyến tàu, chuyến xe dài để đến được Côn Đảo, nhưng các ông cựu tù đầu bạc tuổi 70, 80 vẫn lắc đầu khi được mời ra xe về nghỉ. Ai cũng bảo: “Tuổi già nhiều bệnh thật nhưng tinh thần mạnh, lòng vui, thế là khỏe. Không sao đâu”. Đã nhiều lần cùng các ông đến Côn Đảo, hôm nay thật sự thấy ai nấy đều như trẻ ra, dù rằng trong ba tháng chuẩn bị đã có ba ông bất ngờ từ trần, phải rút tên khỏi danh sách tham dự. Lễ giỗ kết thúc đúng với phong tục của từng gia đình người Việt khi mỗi người được chia một phần lộc cúng mang về.

Niềm vui anh hùng

“Bác sĩ đây, cứu tinh của chúng tôi đây” – ông Nguyễn Nhành chợt reo to khi vừa ngẩng lên bên ngôi mộ của Anh hùng lực lượng vũ trang Lưu Chí Hiếu, một trong những ngôi sao sáng Côn Đảo. Ông lao đến ôm chầm lấy một người đàn ông có điệu bộ quắc thước và nụ cười hiền lành, tay vẫy rối rít những người bạn đồng lao: “Bác sĩ Triết ở đây”. Lập tức, một vòng vây hình thành, quây tròn xung quanh. Bác sĩ Nguyễn Minh Triết mỉm cười gật đầu chào mọi người. Những ông cựu tù mới phút trước còn trầm mặc trước những ngôi mộ đồng đội, thoắt đã hớn hở cười, ai cũng giơ ngón tay chỉ vào mình rồi quay sang chỉ bác sĩ: “Tôi còn sống chính là nhờ ông ấy. Ông ấy đã cứu hàng ngàn sinh mệnh tù chính trị”.

Bác sĩ Triết cũng là một tù chính trị. Ông bị bắt năm 1968, vào tù, bị đày ra Côn Đảo, biết ông là bác sĩ, giám thị trại lập tức đưa ông lên phục vụ ở trạm xá. Chính nơi đây, những người tù tả tơi sau một trận tra tấn, suy kiệt sau một đợt tuyệt thực… đã được ông cấp cứu, cho thuốc, truyền dịch, tìm mọi cách giữ lại trạm xá để chăm sóc. Bốn năm ở Côn Đảo, hàng chục người phải cấp cứu mỗi ngày, bằng tấm lòng đồng đội, ông đã làm được nhiều việc hơn cả một đời bác sĩ. Ông Nguyễn Nhành, ông Mai Hồng cùng đồng thanh nói: “Ông ấy xứng đáng là anh hùng”. Bác sĩ Triết mỉm cười xua tay: “Không, chỉ là nghề nghiệp của tôi thôi. Các anh mới đáng anh hùng”.

Đây là lần đầu bác sĩ Triết trở lại Côn Đảo cùng một tập thể cựu tù chính trị lớn thế này, những lần trước ông chỉ đi với gia đình. Câu chuyện rộn ràng bất ngờ ở Hàng Dương quanh ông hôm nay mang một niềm tự hào thật đặc biệt: hôm nay, tất cả họ đều đã trở thành anh hùng với danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang được tặng cho tập thể tù chính trị Côn Đảo giai đoạn chống Mỹ.

Mỗi cựu tù chính trị đều từng quá quen thuộc với xà lim, ngục tối, chuồng cọp ở Côn Đảo, từng nhiều lần kể đi kể lại những câu chuyện thử thách ý chí và sức chịu đựng, những cuộc tấn công vào tinh thần lẫn bản năng con người, nhưng trong câu chuyện hôm nay có thể nghe rõ niềm vui, niềm tự hào lấp lánh trong từng câu nói, từng tiếng cười, từng giọt nước mắt. Bà Nguyễn Thị Lựu (Tuy Phước, Bình Định) dẫn tay người bạn đi qua khu nhà trừng giới, chỉ vào những xà lim nhỏ hẹp với cánh cửa sắt đầy đe dọa của trại Phú Hải (trại 2): “Tôi đã ở đây bốn năm, phòng tôi có năm chị mất vì suy kiệt”, rồi bà bỗng hát: “Chốn lao tù là nơi ta rèn tâm trí/ Đây cũng là chiến trường mà ta không cần vũ khí”. Nhìn đội tiêu binh rước cờ, danh hiệu Anh hùng lên sân khấu, nhiều người lại rơi nước mắt, lại nhìn vào những hàng mộ trong nghĩa trang Hàng Dương…

2. Ngày Giỗ Cô Sáu

Cô Sáu hy sinh ngày 23-1-1952 đã trở thành một ngày hội của người dân Côn Đảo…Gia đình nào cũng làm giỗ chị. Nhà nhà mang hoa, mang lễ ra thắp hương kín mộ chị từ sáng tới khuya. Từ một liệt sỹ anh hùng hy sinh vì dân, vì nước, để rồi trở thành một vị thần hộ mệnh của nhân dân Côn Đảo, đó là điều mà chỉ có chị- người cộng sản kiên trung bất khuất hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ mới làm được!

Hình ảnh người con gái anh hùng Đất Đỏ Võ Thị Sáu ai ai cũng biết. Chị Sáu sinh năm 1933 tại thị trấn Đất Đỏ, huyện Long Đất. Năm 1947, khi mới 14 tuổi, Võ Thị Sáu trở thành chiến sĩ trinh sát của Đội Công an xung phong Đất Đỏ. Tết Canh Dần (1950), Võ Thị Sáu tình nguyện tìm diệt bọn ác ôn chuyên vào chợ Đất Đỏ quê chị để cướp bóc. Diệt được bọn ác ôn này, nhưng Sáu lại bị bọn ác ôn khác đuổi theo, bắt được. Tháng 4- 1950, Võ thị Sáu bị giam ở khám Chí Hòa. Bọn Pháp mở phiên tòa xử chị “án tử hình” khi chưa đủ tuổi thành niên. Pháp sợ dư luận phản đối, nên chúng đưa Võ Thị Sáu ra Côn Đảo để hành quyết. Bốn giờ sáng ngày 21-1-1952, tàu chở Võ Thị Sáu cùng với 40 tù chính trị và 3 tử tù nữa vượt biển ra Côn Đảo. Ngày 23-1-1952, người tử tù nhỏ tuổi nhất ở Côn Đảo không cho kẻ thù bịt mắt, cất cao tiếng hát “Tiến quân ca”: Đoàn quân Việt nam đi. Sao vàng phất phới… Khi giặc nổ súng, Võ Thị Sáu thét lên: Đả đảo thực dân Pháp! Việt Nam độc lập muôn năm! Hồ Chủ Tịch muôn năm!

Bảy tên đao phủ đứng cách chị vài mét, đồng loạt nổ súng, nhưng chị không chết. Vì bọn đao phủ bị hoảng loạn, run rẩy trước ánh mắt nhìn của chị Sáu.Tên đội lê dương tức giận rút súng ngắn tiến lại, dí tận mang tai chị bóp cò. Đó là 7 giờ sáng ngày 23-1-1952, Võ Thị Sáu tròn 17 tuổi.

Đã 52 năm kể từ ngày Võ Thị Sáu hy sinh, tên chị đã thành tên nhiều đường phố, trường học ở rất nhiều thành phố, thị xã trong cả nước. Chị đã bất tử đi vào thơ ca, âm nhạc, điêu khắc. Nghiêng mình Sáu hái bông hoa ven đường / Cài lên mái tóc rối tung / Cất cao tiếng hát giữa vòng lưỡi lê… (PQ). Năm 1993, Võ Thị Sáu được Nhà nước truy tặng Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Tại thị trấn Đất Đỏ, đã dựng tượng Võ Thị Sáu cao 6 mét. Ở Côn Đảo, mộ chị SÁu ở Khu B được xây lại đàng hoàng hơn. Huyện Côn Đảo cũng đã xây dựng Nhà tưởng niệm anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu trong một khuôn viên rộng, kề bên núi và biển.

Ở tượng đài Võ Thị Sáu ở Đất Đỏ, lư hương khi nào cũng có những nén hương mới thắp, khói nghi ngút suốt ngày. Ở Côn Đảo, mộ chị Sáu ngày nào cũng có người đến thắp nhang. Bà con ở chợ Côn Đảo kể rằng, trước khi đi “ăn hàng” ở đất liền phải ra vái xin chị Sáu phù hộ. Anh Bảy Oanh, một cựu tù Côn Đảo hiện là Trưởng Ban quản lý Di tích Côn Đảo kể, ở Đảo bây giờ, nam nữ thanh niên trước khi làm đám cưới thường ra Hàng Dương viếng mộ chị Sáu. Họ thắp hương, cúng gương lược, rồi lầm rầm khấn vái mong chị phù hộ cho. Hiện vẫn con vài chục gia đình công chức, gác ngục thời ấy ở lại Côn Đảo, trong nhà họ đều có bàn thờ Chị Sáu. Chị Sáu đối với họ như thần hộ mệnh! Bà con gọi chị Sáu là Cô Sáu hoặc Bà Sáu. Khi thề bồi thì người ta nói: “Thề có Cô Sáu chứng giám”. Khi mắng nhau, thì bảo: “Cô Sáu vặn cổ mày đi”! Ngày 23-1 hàng năm là ngày giỗ chị Sáu. Đây là ngày giỗ rất lớn ở Côn Đảo mà Nhà nước và nhân dân đều cùng tổ chức. Ngày giỗ, nhiều người nấu cúng ở nhà. Nhiều người mang lễ vật, hoa quả, hương đèn ra Nhà tưởng niệm. Nhiều người ở Thành phố Hồ Chí Minh, Vũng Tàu, Cần Thơ, Đồng Tháp…, dù phải vượt biển, vẫn ra Côn Đảo giỗ chị Sáu.

Trước đây Côn Đảo lấy ngày 23/01 DL hàng năm là ngày giỗ Nữ Anh hùng liệt sĩ Võ Thị Sáu theo thông số của giấy báo tử của Thời Pháp đúng thời gian Cô đã hi sinh. Nay, ở đây chúng ta dựa vào ngày ÂL 27 tháng Chạp làm ngày giỗ của Cô, theo thông tin cập nhật từ Bảo tàng Côn Đảo, bắt đầu từ năm 2010.

3. Lễ Vu Lan

Nhân mùa Vu Lan, mùa của tri ân và báo ân, vào ngày 11-8-2013, Sư cô Thích Nữ Huệ Đức (Trụ trì Quan Âm Tu Viện, chúng tôi đã dẫn đoàn gồm chư Ni và Phật tử của chùa đi thăm Côn Đảo để bày tỏ lòng tri ân sâu sắc của mình đến những vị anh hùng, liệt sĩ đã oanh liệt hy sinh cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Côn Đảo (hay còn gọi là đảo Côn Lôn) là một quần đảo ở ngoài khơi bờ biển Nam Bộ (Việt Nam) và cũng là huyện trực thuộc tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.

Ngày 1 tháng 2 năm 1862, tướng Bonard đã ký quyết định thành lập nhà tù Côn Đảo, từ đó biến Côn Lôn thành nơi giam giữ những người tù chính trị Việt Nam với hệ thống chuồng cọp nổi tiếng. Dưới thời Pháp thuộc, trong dân gian đã lưu truyền câu ca dao rằng:

“Côn Lôn đi dễ khó về

Già đi bỏ xác, trai về nắm xương.”

Với chính sách đàn áp man rợ của quân thù, rất nhiều chiến sĩ cách mạng Việt Nam đã phải hy sinh tại Côn Đảo, trong đó có những nhân vật nổi tiếng như Nguyễn An Ninh, Lê Hồng Phong, Võ Thị Sáu…. Người ta đã ví những nhà tù ở Côn Đảo như là đại ngục trần gian, đủ thấy sự giã man, tàn bạo của quân thù đối với các tu binh như thế nào, Hiện tại, các vị anh hùng, liệt sĩ ấy được an nghỉ tại nghĩa trang Hàng Dương trên Côn Đảo.

Vào năm 1873, việc xây dựng Cầu tàu Côn Đảo đã khiến cho ít nhất 914 người đã ngã xuống trong quá trình lấy đá từ Núi Chúa mang ra biển để xây dựng cầu tàu. Để tưởng nhớ những người đã khuất, nên người ta đã đặt tên cho cây cầu ấy là Cầu Tàu 914.

Như vậy là có đến hàng chục nghìn người đã phải thiệt mạng tại Côn Đảo, biến Côn Đảo từ một hòn đảo trong lành, thơ mộng trở thành một hòn đảo của sự tàn bạo, chết chóc, âm khí nặng nề. Cũng may là vào năm 1964, một vị danh tăng thuộc Tổ đình Vĩnh Nghiêm, chúng tôi đã sáng lập chùa Vân Sơn (còn gọi là chùa Núi Một) tại Côn Đảo để đáp ứng nhu cầu tín ngưỡng tâm linh cho dân chúng địa phương, cũng là nơi nương tựa cho anh linh những người đã khuất. Chùa Vân Sơn đã được trùng tu vào cuối năm 2011 và đã trở nên khang trang, rộng rãi và uy nghiêm hơn trước.

Trong chuyến viếng thăm Côn Đảo của mình, đoàn chư Ni và Phật tử Quan Âm Tu Viện đã đến đặt lẵng hoa hồng, thắp nến tại hơn 2,000 ngôi mộ ở nghĩa trang Hàng Dương và viếng mộ của chị Võ Thị Sáu, mộ chiến sĩ Nguyễn An Ninh, Lê Hồng Phong, và đến thăm các nhà tù tại Côn Đảo.

Bên cạnh đó, đoàn còn tổ chức Lễ Hỏa Tịnh, rải cát Mạn-đà-la cầu nguyện cho anh linh của các chiến sĩ cách mạng, tù nhân và đồng bào đã hy sinh vì chính nghĩa và tử nạn vì thiên tai, hoạn nạn, nhất là anh linh của những người đã ngã xuống cho sự độc lập, tự do của Tổ quốc và hòa bình, thống nhất đất nước Việt Nam thân yêu trên Côn Đảo.

Những ngon nến lung linh được thắp sáng trong đêm tại các nhà tù và trên các ngôi mộ ở nghĩa trang Hàng Dương đã tạo nên một không gian thiêng liêng và ấm áp nghĩa tình.

Đây là một việc làm vô cùng cao đẹp, thể hiện tinh thần biết ơn và đền ơn của người đệ tử Phật. Việc làm này càng đặc biệt hơn vì được thực hiện trong mùa Vu Lan, một mùa lễ hội để cho người con Phật tưởng nhớ và báo đáp thâm ân của cha mẹ, ân đức của những người ân nhân và không quên tưởng nhớ đến ân đức sâu nặng của các bậc tiền bối hữu công, các anh hùng liệt sĩ, các chiến sĩ cách mạng đã anh dũng hy sinh để cho chúng ta có được cuộc sống hòa bình, ấm no, hạnh phúc như ngày hôm nay.

Cập nhật thông tin chi tiết về Lễ Giỗ Bà Phi Yến Tại Côn Đảo / 2023 trên website Apim.edu.vn. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!